Lębork – kościół św Jakuba

Historia

  Fundatorem kościoła był Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Dietrich von Altenburg. Dokładnej daty rozpoczęcia budowy kościoła nie można ustalić, wiadomo jedynie, iż w 1341 roku wyznaczony był proboszcz oraz określone zostały jego dochody. Przypuszczalnie w tym też roku rozpoczęto budowę, którą zakończono około 1345 roku. Po klęsce Zakonu Krzyżackiego pod Grunwaldem w 1410 wojska polskie zdobyły także Lębork. Niewątpliwe całkowitemu zniszczeniu musiał wówczas ulec niedawno zbudowany kościół Św. Jakuba.  Z bryły kościoła pozostała jedynie dolna część murów prezbiterium.
   Na mocy układu pokojowego zawartego w Toruniu w 1411 roku całe Pomorze Gdańskie wraz z Lęborkiem znalazło się ponownie w posiadaniu Zakonu, a Krzyżacy z obawy przed księciem słupskim szybko odbudowali i umocnili Lębork. Odbudowany został także w formie obronnej kościół św Jakuba.
  W 1658 roku miasto zostało podpalone przez Szwedów, w wyniku czego kościół utracił dach i sklepienie głównego korpusu. Nim zakończono odbudowę, kolejny pożar w 1682 roku zniszczył całkowicie świątynię oraz znaczną część miasta. Odbudowę przeprowadzono dopiero w połowie XVIII wieku. Obniżono wieżę o 1-2 metry, nawa główna i boczne otrzymały nowy drewniany sufit, a dach pokryto dachówką. Kolejne remonty przeprowadzano w XIX i na początku XX wieku. Zbudowano nowe sklepienia, przeprowadzono rekonstrukcje podziałów okiennych oraz czterospadowy dach wieży zastąpiono dachem siodłowym z bocznymi szczytami.

Architektura

   Kościół św Jakuba zbudowany jest z cegły w stylu gotyckim, orientowany, halowy. Korpus nawowy wzniesiono na rzucie prostokąta, od wschodu dostawiając do niego niższe  prezbiterium. Część środkowa bryły jest wyższa i posiada liczne strzelnice. Tuż pod dachem wokół naw bocznych, biegła pierwotnie galeryjka z wąskimi strzelnicami. Od strony zachodniej mieści się wieża wzniesiona na planie kwadratu. Ściany boczne podparte są przyporami i charakteryzują się dużymi ostrołukowymi oknami. Ośmiokątne filary znajdujące się we wnętrzu dzielą je na trzy nawy. Wnętrze nakrywa sklepienie gwiaździste. W zakrystii znajduje się oryginalne sklepienie kryształowe. Do kościoła prowadziło sześć wejść z czego główne wejście z obszernym przedsionkiem znajduje się pod wieżą.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa lebork.franciszkanie.pl, Pismo przedstawiające historię kościoła p.w. Św. Jakuba Apostoła w Lęborku.

Strona internetowa wikipedia.org, Kościół św. Jakuba Apostoła w Lębork.