Kraków – kościół św Marka

Historia

Kościół św. Marka ufundowany został w 1263 roku przez księcia Bolesława Wstydliwego dla sprowadzonych z Pragi zakonników reguły św. Augustyna, których w Polsce zwano markami od imienia patrona kościoła lub rogaczami od kształtu kapeluszy noszonych przez zakonników. Budowę rozpoczęto pod koniec XIII wieku od wznoszenia prezbiterium, a kontynuowano w ciągu wieku XIV i XV. W 1494 roku kościół został zniszczony przez pożar, z którego ocalały jedynie mury prezbiterium. Kolejne pożary niszczyły świątynię w 1528 i 1589. Po roku 1528 prawdopodobnie wybudowano szczyty, a po drugim pożarze kościół został gruntownie odnowiony i ponownie poświęcony. W 1617 roku  dobudowano wieżę-dzwonnicę i znajdującą się obok niej kruchtę. W pierwszej połowie XVII wieku dokonano całkowitej modernizacji wnętrza kościoła, przebudowano też korpus i nastąpiły zmiany w prezbiterium. Na początku XIX wieku kościół z klasztorem został przejęty przez rząd austriacki i przeznaczony na dom księży emerytów. W latach 1972-1974 kościół poddano gruntownej restauracji.

Architektura

Kościół składa się z ceglanego prezbiterium, zamkniętego trójbocznie oraz trzynawowego i trójprzęsłowego halowego korpusu. Do prezbiterium przylega od południowego wschodu wieża-dzwonnica mieszcząca w przyziemiu kaplicę Matki Boskiej, a dalej od południa kruchta i kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej. Na zewnątrz korpus i prezbiterium opięte są przyporami. Kościół posiada dachy dwuspadowe, kryte dachówką, dach nad korpusem jest wyższy z trójkątnymi szczytami, ozdobionymi ostrołukowymi blendami. Na zewnętrznej ścianie prezbiterium od wschodu znajdują się późnogotyckie rzeźby z około 1500 roku. Pomimo licznych pożarów i przebudowań z zewnątrz zachował swój pierwotny, gotycki wygląd, zniekształcony jedynie przebiciem nowożytnych otworów okiennych.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013.
Strona internetowa swietymarek.pl, Historia.