Kłodzko – most św Jana

Historia

   Początek budowy kamiennego gotyckiego mostu w Kłodzku datuje się na drugą połowę XIII wieku lub początek XIV stulecia. Dokładna data ukończenia nie jest znana, lecz przyjmuje się, iż miało to miejsce dopiero około 1390 roku. Już pod koniec XIII wieku wybudowano u jego końca bramę mostową zwaną Górną. Była ona wielokrotnie przebudowywana, by w końcowym etapie z trzykondygnacyjnej budowli obronnej stać się kamienicą mieszkalną. Drugi koniec mostu zamknięty był Dolną bramą, którą wzniesiono przed 1469 rokiem.
   Most kłodzki zwano również “mostem na jajach”, co wiązało się z potrzebą dostarczania przez okolicznych chłopów jajek, z których białko było mieszane z wapniem na zaprawę. W XVII i XVIII wieku był on przebudowywany i remontowany, między innymi dobudowano wówczas balustradę oraz ceglaną nadbudowę filarów. Także w XVIII wieku pojawiły się na moście figury fundowane przez hojnych i zamożnych mieszczan. Na początku XX wieku rozebrano obie bramy mostowe.

Architektura

   Wzniesiony na Młynówce gotycki most otrzymał czteroprzęsłową konstrukcję, wymurowaną z piaskowcowych ciosanych klińców. Oprócz dwóch przyczółków spoczął na trzech masywnych filarach które utworzyły cztery arkady. Dwie skrajne z nich są węższe i wyraźnie ostrołukowe. Długość mostu wyniosła 52,2 metry i około 4 metry szerokości.
   Filary mostu otrzymały dwukondygnacyjną formę, zostały silnie osadzone i zakończone nieco poniżej parapetu rodzajem półośmiobocznych ciosowych wykuszy. Powyżej cokołu środkowy filar zachodni otrzymał sześć wychylających się wspornikowo żeber, na których spoczął płaski pomost, przygotowywany pod budowę kapliczki, która ostatecznie nie powstała. W dolnych częściach filarów umieszczono izbice przeciwlodowe.
   Pierwotnie na końcach mostu znajdowały się ufortyfikowane wieże bramne: Górna i Dolna. Wieża bramy Górnej została wzniesiona na planie czworoboku, miała trzy kondygnacje z przejazdem bramnym na parterze i kryta była czterospadowym dachem. Skromniejszą i niższą formę miała brama Górna, będąca rodzajem rogatki, czy też budynku bramnego, prawdopodobnie zwieńczonego krenelażem.

Stan obecny

   Gotycki most w Kłodzku należy do najstarszych budowli tego typu w Polsce i jednych z nielicznych na terenie Europy środkowo – wschodniej. Obecnie ze względu na zabytkowy charakter przeznaczony jest wyłącznie do ruchu pieszego. Uregulowane koryto Młynówki zostało obmurowane, dlatego most jest dziś częściowo wtopiony w deptak.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Broniewski T., Kłodzko, Warszawa 1970.

Pilch J., Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.