Kiwity – kościół św Piotra i Pawła

Historia

   Pierwszy kościół w Kiwitach prawdopodobnie istniał już w 1325 roku, lecz w źródłach wspomniany został dopiero w 1335. Była to wówczas jeszcze budowla drewniana, która została zastąpiona murowaną w trzeciej ćwierci XIV wieku. Około 1400 rozpoczęto wznoszenie wieży, a dopiero w 1420 roku zakończona została budowa korpusu nawowego. Wieżę ostatecznie ukończono około 1450 roku. W 1687 roku wyremontowano wieżę, w 1722 roku odnowiono zakrystię i w 1791 elewacje zewnętrzne. Po raz kolejny kościół poddano renowacji w 1862 roku, dokonano wówczas częściowej rekonstrukcji szczytów i regotyzacji zakrystii. Ostatni remont obiekt przeszedł w 1972 roku.

Architektura

   Kościół jest budowlą orientowaną względem stron świata, salową, wzniesioną na planie prostokąta bez wydzielonego zewnętrznie prezbiterium. Od strony wschodniej zakończony jest on ścianą prostą, zwieńczoną wspaniałym gotyckim szczytem zdobionym blendami i sterczynami. Od północy do nawy przylega neogotycka kaplica i zakrystia, a od zachodu wieża. Posiada ona pięć kondygnacji, wyróżnionych przez blendy o odmiennych kształtach. Wieżę wieńczą rekonstruowane szczyty schodkowe. Ściany korpusu nawowego podzielone są na przemian ostrołukowymi oknami i parami blend, również ściany zakrystii ozdobiono blendami o łuku półkolistym. Bryła kościoła wzmocniona została w narożnikach przyporami. Od strony południowej widoczne jest przemurowanie po prawdopodobnie znajdującej się tam pierwotnie kruchcie. Wnętrze nawy przykryto drewnianym stropem płaskim, natomiast kruchtę i zakrystię sklepieniem krzyżowym.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kościoły i kaplice archidiecezji warmińskiej, tom 1, red. B.Magdziarz, Olsztyn 1999.
Rzempołuch A., Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 1992.

Strona internetowa leksykonkultury.ceik.eu, Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Kiwitach.
Strona internetowa zabytek.pl, Kościół pw. św. Piotra i Pawła, Kiwity.