Jawor – kościół św Marcina

Historia

   Gotycki kościół św. Marcina w Jaworze wzniesiony został w latach 1330-1370.  Dalsze prace kontynuowano w części zachodniej w 1446 i 1573 roku. Na przełomie XVI i XVII wieku została przebudowana kruchta południowa. Kościół był restaurowany w XVII wieku z powodu pożaru jaki go dotknął w 1648 roku. Kolejne remonty przeprowadzono w latach 1865-1866 i 1883, a ostatnio naprawiany był w 1962.

Architektura

   Najstarszym elementem świątyni jest jednonawowe i czteroprzęsłowe prezbiterium o wymiarach 21 metrów długości na 9 metrów szerokości. Świątynia jest trójnawowa, halowa ze wszystkimi nawami tej samej wysokości – 13,7 metra. Każda z nich nakryta jest osobnym dachem dwuspadowym. Kościół posiada jedną wieżę od strony północnej, wybudowaną w latach 1534-1536. W przeszłości istniała także wieża południowa, jednak uległa zawaleniu w 1533 roku, a odbudowana została jedynie do wysokości szczytu kościoła. W roku 1573 dobudowano od strony zachodniej małą wieżę na planie koła. Do północnej nawy kościoła przylega kaplica p.w. Najświętszej Marii Panny pochodząca z II połowy XV wieku oraz XIV wieczna zakrystia.
    Wnętrza przykryte są sklepieniami krzyżowo-żebrowymi. Żebra spływają na wsporniki przyścienne, połączone z przyporami. W miejscach przecięć każdego przęsła znajdują się zworniki zdobione dekoracjami rzeźbiarskimi. Sklepienia pokryte są malowidłami przedstawiającymi motywy roślinne. W nawie południowej znajduje się gotyckie malowidło ścienne z XIV/XV wieku, ponadto na uwagę zasługują gotyckie figury św. Marcina z połowy XIV wieku, Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XV stulecia oraz epitafium gotyckie ze sceną Ukrzyżowania z 1362 roku. W ścianach chóru zachowały się wnęki nakryte łukami w tzw. ośli grzbiet z dekoracją w formie tzw. żabek i sterczyn.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch J, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.
Strona internetowa wikipedia.org, Kościół św. Marcina w Jaworze.