Jawor – klasztor bernardynów

Historia

    Zespół klasztorny Bernardynów w Jaworze składa się z gotyckiego kościoła p.w. Wniebowzięcia NMP i konwentu. Świątynia została poświęcona w 1489 roku. W latach 1565-1638 klasztor należał do miasta, które urządziło w nim m.in. szkołę protestancką. W 1810 roku w wyniku kasacji zakonu stał się on własnością państwa, mieścił się w nim wówczas arsenał wojskowy. W latach 1845-1964 popadał w ruinę, a następnie został przekazany Muzeum Regionalnemu, które w okresie od 1964 do 1986 roku przeprowadziło generalny remont i prace konserwatorskie.

Architektura

    Kościół klasztorny powstał jako budowla gotycka wzniesiona z cegły i kamienia. Uzyskał formę trójnawowej, czteroprzęsłowej hali z wydłużonym prezbiterium zakończonym poligonalnie. Po północno – wschodniej stronie nawy umieszczono wieloboczną wieżę. Nawę główną przykryto sklepieniem gwiaździstym, a nawy boczne i prezbiterium sklepieniami krzyżowo – żebrowymi. Charakterystyczną cechą kościoła był zachodni, trójkątny szczyt zdobiony sterczynami i tynkowanymi na biało blendami. We wnętrzu na południowej ścianie nawy bocznej zachowały się fragmenty polichromii ściennej z przełomu XV i XVI wieku.
    Zabudowania klasztorne umieszczono po południowej stronie kościoła wokół kwadratowego wirydarza otoczonego krużgankami. W skrzydle wschodnim, w którym znajdował się pierwotnie refektarz, zachowały się sklepienia krzyżowo – żebrowe, nakrywające oryginalnie także krużganki. Od wschodniego skrzydła klasztornego biegł w kierunku murów miejskich kryty ganek z XVI wieku, będący prawdopodobnie przejściem do dawnych latryn.

Stan obecny

    Muzeum mieszczące się w budynkach poklasztornych posiada bogate zbiory archeologiczne, geologiczne, etnograficzne, militarne i dawnego rzemiosła. W gotyckich wnętrzach kościoła poklasztornego oglądać możemy sztukę sakralną  oraz  cykl gotycko-renesansowych polichromii o tematyce pasyjnej. W dawnym wirydarzu mieści się wystawa poświęcona rzemiosłu cechowemu, z bogatymi zbiorami ślusarstwa, konwisarstwa, złotnictwa oraz piernikarstwa.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewska H., Średniowieczne kościoły halowe na Śląsku [w:] Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 1-4, Warszawa 2013.
Pilch J, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.