Jastrowiec – kościół św Mikołaja i św Barbary

Historia

   Kościół św. Mikołaja i św Barbary w Jastrowcu zbudowany został w ostatniej ćwierci XIII wieku. Po raz pierwszy odnotowano go w źródłach pisanych dopiero w 1399 roku. W 1893 roku nadbudowano zakrystię i dodano chór muzyczny, natomiast w 1969 roku i w latach 90-tych XX wieku przeprowadzono renowacje.

Architektura

   Kościół wzniesiony został jako niewielka, wiejska świątynia, składająca się z czworobocznej nawy o wymiarach wnętrza 15,1 x 9,3 metra oraz usytuowanego po jej wschodniej stronie węższego, także czworobocznego w planie prezbiterium o wielkości 8,8 x 7 metrów. Po stronie północnej prezbiterium umieszczona została czworoboczna miniaturowa zakrystia.
   Wnętrze kościoła oświetlały nieduże, ostrołuczne, obustronnie rozglifione (o wiele głębiej od wewnątrz) okna. Dwa przeprute zostały w ścianie północnej nawy, dwa w jej ścianie południowej oraz po jednym od wschodu i południa w prezbiterium. Być może pierwotnie wszystkie wypełnione były maswerkami, podobnymi do zachowanego w oknie wschodnim, który dzielił je na dwa ostrołuczne prześwity i górny trójliść. Wejścia do kościoła zapewniały ostrołuczne portale: zachodni w nawie, południowy w prezbiterium, oraz trzeci wiodący z prezbiterium do zakrystii.
   Wnętrze prezbiterium, pomimo braku przypór, przykryte zostało pojedynczym przęsłem sklepienia krzyżowego o podniesionym kluczu i ze zwornikiem w kształcie rozety. Jego żebra opuszczono bardzo nisko oraz wtopiono bezpośrednio w ściany. Zakrystia przykryta została sklepieniem kolebkowym, nawa natomiast drewnianym stropem.

Stan obecny

   Kościół zachował się w dobrym stanie z widoczną średniowieczną bryłą i pierwotnym układem, nie zniekształconym żadnymi nowożytnymi aneksami (podwyższeniu uległa jedynie zakrystia w której zainstalowano emporę). Niestety w XIX wieku poszerzeniu uległa  większość okien, za wyjątkiem wschodniego, w którym przetrwał gotycki maswerk. Wymieniony został również portal zachodni i dobudowana została wieżyczka na kalenicy.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewski T., Wiejskie kościoły parafialne XIII wieku na Śląsku, t. 2, Wrocław
Pilch J., Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.