Harklowa – kościół Narodzenia NMP

Historia

   Parafia w Harklowej powstała w związku z lokacją wsi w połowie XIV wieku, natomiast obecny kościół Narodzenia NMP wzniesiono pod koniec XV wieku lub na początku XVI wieku, jako drugi z kolei na tym miejscu. Około roku 1500 jego wnętrze ozdobiono polichromią patronową, jednak była ona wielokrotnie przemalowywana. Na przełomie XVI i XVII stulecia kościół powiększony został od zachodu o wieżę, w XVIII wieku o kruchtę od południa, zaś w 1866 roku wzniesiono kaplicę po północnej stronie. W 1877 roku podczas prac restauracyjnych wprowadzono obecne wykroje okien i neogotycką wieżyczkę na sygnaturkę. W 1931 roku zrekonstruowano soboty i odkryto deski stropowe z pierwotną, późnogotycką, patronową dekoracją malarską.

Architektura

   Kościół  wzniesiono na północno – zachodnim krańcu wsi w pobliżu folwarku dworskiego. Jest on budowlą jednonawową, trójdzielną, orientowaną względem stron świata z oszalowanymi ścianami. W bryle kościoła wyróżniono prezbiterium o wymiarach 5 x 5,9 metra, nawę o wymiarach 7 x 8,3 metra oraz wieżę o 15 metrach wysokości. Prezbiterium, podobnie jak w innych świątyniach podhalańskich, wzniesiono na planie prostokąta, a od północy przystawiono do niego zakrystię. Nawa sąsiaduje z czworoboczną kaplicą z XIX wieku po północnej stronie, oraz południową kruchtą dobudowaną w XVIII wieku. Nad prezbiterium i nawą wybudowano dach jednokalenicowy, dwuspadowy, kryty gontem. Dominującym elementem bryły kościoła została izbicowa wieża zwieńczona ostrosłupowym hełmem. Całą świątynię otoczyły otwarte soboty, zaś wnętrze oświetlały okna, zgodnie z dawną tradycją, umieszczone jedynie na ścianie południowej.

Stan obecny

   Kościół zachował swą pierwotną, późnogotycką formę, wzbogaconą o wieżę, kruchtę, kaplicę i podcienia. Oryginalne XVI-wieczne dekoracje przetrwały jedynie we fragmentach, głównie na stropie przedsionka pod wieżą. Z czasu budowy pochodzą gotyckie portale ostrołukowe z ornamentem sznurowym w drzwiach do zakrystii i w kruchcie południowej.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Brykowski R., Kornecki M., Drewniane kościoły w Małopolsce południowej, Wrocław 1984.
Kornecki M., Gotyckie kościoły drewniane na Podhalu, Kraków 1987.

Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013.
Strona internetowa zabytkowekoscioly.net, Harklowa, kościół Narodzenia NMP