Grzywna – kościół św Katarzyny

Historia

   Osada Grzywna po raz pierwszy wzmiankowana była w 1285 roku, kiedy świadkiem na dokumencie był niejaki Gynzelinus z Grzywny. W 1293 roku stała się własnością biskupstwa włocławskiego w zamian za oddane zakonowi krzyżackiemu posiadłości między Golubiem a Ostrowitem. Ponieważ w dokumencie tej transakcji nie ma wzmianki o prawie patronatu, przypuszczać można, iż kościół jeszcze wówczas nie istniał i że został zbudowany przez biskupa kujawskiego Wisława przed 1300 rokiem. Wówczas to w źródłach pisanych pojawia się już Mikołaj, pleban z Grzywny.

Architektura

    Kościół jest budowlą jednonawową, kamienno-ceglaną, z  gotycką kruchtą od zachodu, stanowiącą przyziemie planowanej i niezrealizowanej wieży (wieża od strony północnej jest już dodatkiem z początku XX wieku). Po stronie wschodniej znajduje się nieduże, dwuprzęsłowe prezbiterium nakryte sklepieniem krzyżowo – żebrowym, o niespotykanym na ziemi chełmińskiej, archaicznym trójkątnym profilu żeber ze ściętym noskiem. Trójkątny szczyt zachodni nawy z trzema ostrołukowymi blendami o piramidalnym układzie reprezentuje najstarszy przykład z grupy szczytów tego rodzaju. Szczyt wschodni dla odmiany jest zupełnie gładki, co również stanowi rys archaiczny. W fasadzie zachodniej umieszczone były terakotowe rzeźby z połowy XIV wieku, dziś schowane wewnątrz prezbiterium kościoła. W elewacji wschodniej ujrzeć można XIV wieczny fryz przedstawiający dwugłowego jelenia.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Mroczko T., Architektura gotycka na ziemi chełmińskiej, Warszawa 1980.