Grzegorzowice – kościół św Jana Chrzciciela

Historia

   Kościół św Jana Chrzciciela w Grzegorzowicach w swojej najstarszej części zawiera późnoromańską rotundę. Jej ponad metrowej grubości mury, stanowiące obecnie prezbiterium kościoła, dawniej datowano nawet na koniec XI wieku. Ostatnie badania przesuwają jednak budową na drugą połowę XIII, a nawet na początek XIV wieku. W najstarszej znanej wzmiance z lat 1334-1336, zawartej w spisie dziesięciny papieskiej, określona została jako “ecclesia nova”, stąd przypuszczenie, iż powstała niedługo przed tą datą. Według kronikarza Jana Długosza fundatorem kościoła był Nawój herbu Topór.
   Przed 1627 rokiem do rotundy dobudowano nawę i zakrystię, a w 1633 roku dokonano konsekracji przebudowanej świątyni. W 1845 roku była ona już w tak złym stanie, że planowano jej kapitalny remont. Zamiarów tych nie zrealizowano, co doprowadziło w 1851 roku do zawalenia się dachu i zamknięcia kościoła dla wiernych. W 1854 roku świątynię odbudowano i wzniesiono przy niej zakrystię. W 1932 roku przeprowadzono kolejną gruntowną restaurację, połączoną z wyeksponowaniem romańskiego wątku murów i rekonstrukcją maswerku okna apsydy. 

Architektura

   Rotunda zbudowana jest z kamienia łamanego, na planie koła z umieszczoną od wschodu półokrągłą absydą. W absydzie znajduje się okrągłe okienko z czworolistnym gotyckim maswerkiem.  Od południowej strony w rotundzie znajdują się dwa półkoliste zamknięte okienka romańskie. We wnętrzu kościoła znajduje się kamienna chrzcielnica z XIV wieku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Świechowski Z., Katalog architektury romańskiej w Polsce, Warszawa 2009.
Strona internetowa zabytek.pl, Kościół par. pw. św. Jana Chrzciciela Grzegorzowice.