Grudziądz – spichrze

Historia

   Gdy na początku XIV wieku przystąpiono do budowy murów obronnych, pojedyncza ich linia znalazła się również się również na wysokiej skarpie od strony Wisły. Już jednak w latach 1346-1351 zbudowano od tamtej strony murowany spichrz Bornwalda, parę kolejnych około 1364 roku, a w 1504 wzdłuż dzisiejszej ul. Spichrzowej stało ich czternaście. Na początku XVII wieku było ich już szesnaście. Poważne zniszczenia dotknęły spichrze podczas walk o miasto w 1945 roku. Odbudowa trwała w latach 1946-1966. Obecnie niektóre nadal pełnią funkcje magazynowe, częściowo mieszkalne, parę służy po adaptacji potrzebom Muzeum w Grudziądzu, są niewątpliwie symbolem miasta.

Architektura

   Spichrze były w większości murowane, co świadczyło o doniosłej roli Grudziądza w handlu rzecznym regionu. Lokalizację zawdzięczały bliskości portu, znajdującego się u podnóża skarpy, a jednocześnie ich grube, strome mury zewnętrzne o małych okienkach zapewniały obronę przed wrogami i zabezpieczały zbocze przed osuwaniem. Z uwagi na topografię terenu spichlerze były kilkukondygnacyjne od strony Wisły, natomiast od strony miasta zaledwie parterowe lub piętrowe. Ustawione kalenicowo, kryte były dwuspadowymi dachami. Wewnętrzna konstrukcja była drewniana, z belkowymi stropami i stan ten zachowano podczas przebudowy i odbudowy w następnych stuleciach. Prawdopodobnie już w dawniejszych czasach, podobnie jak na XVIII-wiecznych rycinach, z nabrzeżem były połączone drewnianymi rynnami spadowymi, przez które zsypywano zboże bezpośrednio na łodzie i statki.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Turnbull S., Crusader Castles Of The Teutonic Knights. The Stone Castles Of Latvia And Estonia 1185-1560, Oxford 2004.

Strona internetowa wikipedia.org, Spichrze w Grudziądzu.