Gościszów – zamek

Historia

   Zamek prawdopodobnie powstał w drugiej połowie XIV wieku, po przejęciu dóbr we wsi w 1381 roku przez Melchiora von Warnsdorf, pierwszego z rodu właścicieli posiadających Gościszów aż do XVII wieku. Inną możliwością jest wcześniejsze wzniesienie zamku, przez rycerza Gebharda z rodu von Querfurt, który dzierżył Gościszów z nadania książąt świdnicko – jaworskich od 1318 roku. Późnogotycka rozbudowa dworu nastąpiła w XV wieku z inicjatywy Warnsdorfów, prawdopodobnie Hansa Wolfel. W 1603 roku średniowieczny zamek został przekształcony przez Kacpra von Warnsdorf i jego żonę Helenę Sedlitz w stylu renesansowym. Dostawiono wówczas nowe skrzydła i znacznie powiększono budynki mieszkalne. Dalsze przemiany nastąpiły w XVIII wieku, w czasach gdy właścicielami rezydencji byli Bibranowie. W 1945 roku zamek spłonął i od tego czasu pozostaje w ruinie.

Architektura

   Pierwotny zamek składał się z obwodu murów obronnych o kształcie zbliżonym do owalu, poprzedzonego nawodnioną fosą. Grubość muru dochodziła do 1,6 – 2 metrów. Brama znajdowała się od strony wschodniej, prawdopodobnie był to zwykły przejazd w murze. Część mieszkalną stanowiła piętrowa, podpiwniczona wieża o wymiarach 7,8 x 10 metrów po północno – zachodniej stronie obwodu, naprzeciwko bramy. Mur i wieżę wzniesiono z kamieni łamanych, a naroża wieży zaakcentowano ciosami kamiennymi.
   Pomieszczenia piętra i parteru wieży dostępne były z osobnych wejść, umieszczonych od strony zaułka muru w ścianie południowo – zachodniej, przy czym wiadomo, iż wejście na poziomie parteru mogło być blokowane ryglem. Przyziemie i piwnica wieży posiadały sklepienie kolebkowe, natomiast piętro otrzymało drewniany strop belkowy.
   Pod koniec średniowiecza wieżę rozbudowano, wypełniając zachodni narożnik i tworząc w ten sposób dwudzielny budynek o wymiarach 10×16 metrów. Jego nowe wejście w ścianie frontowej zapierano ryglem. Niewielką zabudowę mogły uzupełniać budynki drewniane na dziedzińcu zamku.

Stan obecny

   Obecnie pozostałością pierwotnego założenia pozostaje mur obwodowy z reliktami dolnych partii wieży i piwnic po stronie zachodniej. Obiekt znajduje się w rękach prywatnych, jest mocno zaniedbany i wymaga pilnych prac zabezpieczających, jednak jego zwiedzanie z zewnątrz jest możliwe.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Chorowska M., Rezydencje średniowieczne na Śląsku, Wrocław 2003.
Leksykon zamków w Polsce, red. L.Kajzer, Warszawa 2003.
Rosiek A.M., Siedziby rycerskie w księstwie świdnicko -jaworskim do końca XIV wieku, Kraków 2010.