Gniezno – klasztor franciszkanów i klarysek

Historia

Budowę kościoła i klasztoru rozpoczęto ok. 1275 roku z inicjatywy księcia Bolesława Pobożnego i jego żony Jolenty. Wkrótce potem książę Przemysł II rozpoczął budowę klasztoru Klarysek, w którym znaleźć miała schronienie księżna Jolenta. Jednonawowy kościół Klarysek był gotowy prawdopodobnie w 1283 roku. Dopiero później przystąpiono do dalszych prac w kościele franciszkańskim. Jego budowę zakończono prawdopodobnie ok. 1295 roku. Kościoły oraz zabudowania klasztorne spłonęły w 1613 roku. Po odbudowie, a zwłaszcza po gruntownej przebudowie w drugiej poł. XVIII wieku zatraciły one wiele pierwotnych cech stylowych. W 1836 roku władze pruskie zamknęły klasztor Franciszkanów, rok później ten sam los dotknął klaryski. Klasztor franciszkański zajęło wojsko, a dom Klarysek rozebrano na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XIX wieku. Franciszkanie powrócili do swej dawnej siedziby w 1928 roku. W latach 1930-1932 przeprowadzili konserwację świątyni, przywracając jej częściowo formy gotyckie.

Architektura

Wczesnogotycki kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Antoniego jest budowlą jednonawową z wydłużonym prezbiterium. Jego obecna nawa północna to dawne oratorium Klarysek. Od zachodu do nawy dobudowana jest czterokondygnacyjna, czworoboczna wieża, nakryta namiotowym daszkiem, wzniesiona w XV wieku. Kościół  na zewnątrz opięty jest przyporami. Nad nawą i prezbiterium wznosi się wspólny dach dwuspadowy, a oratorium nakryte jest dachem pulpitowym. Prezbiterium zwieńczono wczesnogotyckim sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Pseudogotyckie sklepienie nawy głównej założono w latach 1930-1932. Ze średniowiecznych budynków klasztornych pozostały jedynie fundamenty na których w XVIII wieku wzniesiono nowe założenie klasztorne.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa regionwielkopolska.pl, Kościół klasztorny franciszkanów pw. Wniebowzięcia NMP i św. Antoniego w Gnieźnie.