Głogów – kolegiata Wniebowzięcia NMP

Historia

   Kolegiata głogowska jest jedną z najstarszych świątyń Śląska. Badania archeologiczne odsłoniły w jej wnętrzu pozostałości kamiennych murów, dwóch niedużych kościołów romańskich, których budowę wiąże się z okresem panowania Bolesława Szczodrego i Bolesława Krzywoustego. Około połowy XIII wieku kolegiata uzyskała postać późnoromańskiej trzynawowej bazyliki. Jej pozostałości widoczne są w murach kościelnych do dzisiaj m.in. półkolumny łuku tęczowego, okna i detale w prezbiterium.
   W latach 1406-1466 kościół gruntownie przebudowano w stylu gotyckim nadając mu halowy charakter. Dobudowano także wtedy rzędy kaplic od południa i północy. W końcu XVI wieku wzmocniono ściany zakrystii i małego chóru siedmioma przyporami. Widoczną dzisiaj wieżę wzniesiono w latach 1838-1842, po zawaleniu się w 1831 roku poprzedniej. W 1945 roku  świątynia została poważnie uszkodzona, a niemal całe bogate wyposażenie wnętrza uległo zniszczeniu lub zaginęło.

Architektura

   Kościół z XV wieku został wzniesiony z cegły w stylu gotyckim jako trójnawowa budowla halowa z wydłużonym prezbiterium zamkniętym poligonalnie. Fasadę zachodnią wieńczyła potężna, masywna, czworoboczna wieża. Kościół otoczony był wieńcem kaplic wotywnych z końca XV wieku. Pod koniec XVI wieku słabe mury zakrystii i kaplicy przy prezbiterium wzmocniono potężnymi przyporami. W 1466 roku w nawach bocznych i prezbiterium założono sklepienia krzyżowo – żebrowe, a w nawie głównej gwiaździste, wsparte na ośmiobocznych filarach.

Stan obecny

   Kolegiata pełni obecnie funkcje sakralne, mimo iż jej remont po wojennych zniszczeniach wciąż trwa. Restaurowane są freski w kaplicach bocznych oraz sklepienie. W specjalnie przystosowanej krypcie zobaczyć można relikty romańskiego kościoła z XII wieku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewska H., Średniowieczne kościoły halowe na Śląsku, “Kwartalnik Architektury i Urbanistyki”, 1-4, Warszawa 2013.

Pilch J., Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.