Gdańsk – kościół św Piotra i Pawła

Historia

Budowę kościoła św Piotra i Pawła rozpoczęto w latach 1393–1395. Już 29 lat później podczas pożaru Starego Przedmieścia uległ wypaleniu. Po odbudowie, w 1454 roku został kościołem parafialnym. W latach 1486–1487 zbudowano od zachodu charakterystyczną wieżę z przylegającymi do niej kaplicami, podwyższono korpus nawowy, powiększono zakrystię, oraz przebudowano wschodni szczyt prezbiterium. Wewnątrz kościoła miejskie cechy tkaczy, cieśli i rzeźników fundowały kaplice. W okresie 1514–1516 z inicjatywy gdańskich proboszczów, ukończono prace nad gwiaździstym sklepieniem w nawie głównej i kryształowym w nawach bocznych. Budowę nawy południowej prezbiterium przerwała reformacja. W 1557 kościół przeszedł w ręce luterańskie, co wiązało się z osuwaniem elementów jego wyposażenia. Dalsze straty świątynia poniosła w XIX wieku podczas oblężenia Gdańska, wpierw przez Francuzów, a następnie Rosjan i Prusaków. Przejściowo służyła nawet za magazyn siana i słomy. Największych zniszczeń doznała w 1945 roku, gdy podczas szturmu czerwonoarmistów kościół został zbombardowany, a później podpalony.

Architektura

Gotycki kościół Piotra i Pawła wyróżnia się masywnym frontem i niską, krytą dwuspadowym dachem wieżą, przywodzącą na myśl architekturę obronną. Budowla założona jest na rzucie prostokąta, z trzynawowym, halowym korpusem i prezbiterium zakończonym prostą ścianą. Od strony południowej przylega kruchta i wieżyczka klatki schodowej. Korpus nakryty został trzema równoległymi dachami dwuspadowymi. Prezbiterium, węższe i niższe od korpusu nawowego, również przykryte jest dachem dwuspadowym. Ośmiokątne filary wspierają sklepienia gwiaździste w nawie głównej i kryształowe w nawach bocznych. Z powodu licznych pożarów i zarządzania kościołem przez protestantów, ze średniowiecznego wyposażenia nie zachowało się prawie nic.  Jedynie w zakończeniu nawy północnej odnaleźć można gotycką chrzcielnicę z XV wieku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego