Gdańsk – kościół św Jana

Historia

  Kościół św. Jana pochodzi z drugiej połowie XIV wieku. Budowa trójnawowego korpusu rozpoczęła się w 1360 roku, następnie w XV wieku dobudowano jednonawowy transept i prezbiterium. Rozpoczęto też stawianie wieży, lecz budowę przerwał wydany w 1453 przez zakon krzyżacki, zakaz stawiania wysokich budynków w okolicy zamku. Ostatecznie budowę wieży i sklepień dokończono w trakcie wojny trzynastoletniej. Wtedy też kościół otrzymał formę, w jakiej istnieje do chwili obecnej.
   Po powrocie Gdańska do Polski w 1466 roku świątynia stała się kościołem parafialnym. Natomiast od połowy XVI wieku stała się świątynią luterańską. Na miejscach ołtarzy pojawił się wielki, wykonany z szarego piaskowca ołtarz główny o wysokości 12 metrów, dedykowany św. Janowi Chrzcicielowi. Dzieło Abrahama van der Blocke do dzisiaj jest wizytówką kościoła. W 1543 roku wieżę kościelną strawił pożar, a niedługo potem pojawił problem ze stabilnością budowli. Zbyt ciężka i posiadająca zbyt słabe fundamenty świątynia zaczęła nierównomiernie osiadać na niestabilnym gruncie. Za kłopoty odpowiadały także zbyt głębokie pochówki. Konstrukcję wzmacniano kilkakrotnie od końca XVI wieku, aż do po XVIII stulecie.
   Kolejny pożar i zniszczenia przyniosła II Wojna Światowa. Prace remontowe rozpoczęto już po zakończeniu działań wojennych, jednak dopiero w latach 90-tych kościół ponownie zaczął być użytkowany. Od niedawna został zaadaptowany na Centrum Św. Jana, miejsce działań artystycznych i kulturalnych. W czasie restauracji odnaleziono wiele murowanych fragmentów, wewnętrznych zdobień, płyt nagrobnych, monet z czasów krzyżackich, a nawet gotyckie polichromie z XVI wieku.

Architektura

   Kościół św. Jana jest świątynią trójnawową, halową z jednonawowym transeptem oraz prosto zakończonym prezbiterium, także posiadającym trzy nawy. Każda z trzech naw korpusu i prezbiterium nakryta jest osobnym dachem. Długość kościoła wynosi 55 metrów, a szerokość 20 metrów. Czterokondygnacyjna wieża ma wysokość 47 metrów. Jest ona udekorowana zespołami blend i ornamentowanymi fryzami, odzwierciedlającymi kilkuetapowy czas jej powstawania.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa wikipedia.org, Kościół św. Jana w Gdańsku.