Frombork – kościół św Mikołaja

Historia

Kościół św Mikołaja, dawny kościół parafialny Fromborka, wybudowany został pod koniec XIV wieku. W kolejnych wiekach był on kilkakrotnie poważnie uszkodzony, a następnie odbudowywany, co nie zatarło jednak jego pierwotnego charakteru. Pożary pustoszyły jego wnętrze m.in. w 1414 roku, 1440 roku i 1454 roku. W roku 1461 został częściowo zniszczony w trakcie oblężenia miasta. Runęła wówczas cała zachodnia ściana wraz z rzędem filarów. Odbudowę przeprowadzono w latach 1461-1507. Kościół ponownie został uszkodzony w 1520 i w 1574 roku. Po odbudowie, jego ponownej konsekracji dokonał biskup Marcin Kromer w 1582 roku. Prace rekonstrukcyjne realizowano też w latach 1691-1694. Jeszcze raz odtworzono wówczas górną partię ściany zachodniej, szczyty i dachy, a także przykryto całe wnętrze sklepieniami (wcześniej był strop płaski) i dobudowano kruchtę zachodnią. W 1703 roku odbudowano XVI-wieczną dzwonnicę. Po raz kolejny kościół zniszczono w 1945 roku, podczas działań II wojny światowej – dach i cały barokowy wystrój wnętrza zostały wówczas doszczętnie spalone, ocalały tylko mury obwodowe. Budowlę zabezpieczono i odgruzowano dopiero w roku 1960, a jej odbudowę przeprowadzono w latach siedemdziesiątych XX wieku.

Architektura

Jest to kościół gotycki, nieorientowany, murowany z cegły, wzniesiony na planie prostokąta, jako trójnawowa hala bez wyodrębnionego prezbiterium. Po stronie zachodniej znajduje się kruchta, a po wschodniej prostokątna zakrystia. Elewacje korpusu wsparte zostały szkarpami, podzielone ostrołukowymi otworami okiennymi i ozdobione smukłymi ostrołukowymi blendami. Taki sam kształt mają portale o uskokowych, profilowanych ościeżach. Trójkątne szczyty budowli (północny i południowy) podzielone zostały pięcioma blendami ostrołukowymi. Nad zakrystią zachowano półszczyty schodkowo-sterczynowe, ozdobione blendami o takim samym kształcie. Korpus nawowy przykryto dachem dwuspadowym z dachówki, zakrystię i kruchtę – dachami pulpitowymi. Wnętrze kościoła podzielone zostało ośmiobocznymi filarami. Po stronie wschodniej są one pierwotne, z zachodniej pochodzą z początku XVI wieku. W zakrystii zachowały się ślady sklepienia krzyżowo-żebrowego z pierwszej połowy XIV wieku.

Stan obecny

Obecnie zabytek oglądać można jedynie z zewnątrz, w przyszłości planowane jest zaadoptowanie kościoła pod muzeum diecezjalne.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa leksykonkultury.ceik.eu, Kościół pw. św. Mikołaja we Fromborku.
Strona internetowa wikipedia.org, Kościół św. Mikołaja we Fromborku.