Dzierżoniów – kościół św Jerzego

Historia

Kościół pod wezwaniem św. Jerzego w Dzierżoniowie powstał najpewniej w XIII wieku. Pierwsza pewna wzmianka źródłowa o świątyni pochodzi z 1258 roku, kiedy to w dokumencie biskupa Tomasza I wymieniony został proboszcz Henryk. W 1338 roku książę świdnicki Bolko II Mały nadał patronat świątyni zakonowi joannitów, którzy wkrótce przystąpili do rozbudowy kościoła, zmieniając jego układ architektoniczny z halowego na bazylikowy. W 1364 do kościoła został dobudowany krużganek, który połączył świątynie z tzw. domem komtura, siedzibą dzierżoniowskich zakonników. W XIV wieku zbudowano nowe większe prezbiterium, w XV natomiast rozpoczęto budowę wieży w południowo zachodnim narożniku kościoła. Wzniesiono również od strony miasta gotycka kruchtę. W dobie reformacji, w pierwszej połowie XVI wieku, kościół przejęli protestanci, którym zawdzięcza on swój wygląd obecny: wysoką nawę główna z pięknymi sieciowymi sklepieniami, dwukondygnacyjną nawę południową i wysokie zwieńczenie wieży w południowo-zachodnim narożniku.

Architektura

Pierwotny kościół z XIII wieku był budowlą halową. W XIV wieku został przebudowany na trójnawową bazylikę z nie wydzielonym prezbiterium, zakończonym wielobocznie, przekrytym wspólnie z nawą sklepieniem sieciowym. Prawdopodobnie pod koniec XV wieku od strony południowej dobudowano ciąg kaplic. Od strony północnej umieszczono zakrystię, a narożnik północno – zachodni zajęła potężna czworoboczna wieża, zwieńczona hełmem w 1588 roku. Także w XVI wieku nawę południową przebudowano na dwukondygnacyjną. W nawie bocznej i zakrystii zastosowano sklepienia krzyżowo – żebrowe, a w południowym rzędzie kaplic trójdzielne.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch J, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.
Kozaczewska H., Średniowieczne kościoły halowe na Śląsku [w:] Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 1-4, Warszawa 2013.