Duszniki – kościół św Marcina

Historia

   Kościół wybudowano w pierwszej połowie XVI wieku z fundacji biskupów poznańskich. Wkrótce po powstaniu rozegrać się w nim miały krwawe wydarzenia, kiedy to w 1543 roku podczas uroczystości kościelnej ziemianie Wojciech Suski, Serafin Jeziorkowski i Jan Sędziński ranili w świątyni sługę Wojciecha i dobili go na cmentarzu. W 1758 roku kościół został zniszczony przez pożar, później odnowiony. W latach 1903-1904 przedłużono go o jedno przęsło w kierunku zachodnim, a w latach 1912-1913 dobudowano od strony północnej nawę boczną i zakrystię oraz pokryto sklepienia polichromiami wykonanymi przez Stanisława Smoguleckiego.

Architektura

   Pierwotny kościół powstał jako budynek salowy, od wschodu zamknięty trójbocznie, bez wydzielonego z bryły zewnętrznej prezbiterium. Całość budowli opięta została przyporami, pomiędzy którymi przepruto wysokie, ostrołukowe okna. Kościół charakteryzował się doskonale wykończonymi, jednolicie opracowanymi ścianami, obwiedzionymi cokołem i odsadzką na wysokości parapetów okiennych. Na całej wysokości poprowadzono też regularny, rombowy wzór zarysowany za pomocą cegieł zendrówek. Sklepienia otrzymały formy w trzech przęsłach sieciowo-gwiaździste, a w czwartym, zachodnim, oraz we wschodnim zamknięciu gwiaździste. Zostały one wykonane z drobnymi nierównościami, ale mistrzowsko pomyślane i wywierające na widzu wielkie wrażenie.

Stan obecny

   Na skutek przedwojennej przebudowy późnośredniowieczny kościół zniekształcony został neogotycką, niską nawą północną, zakrystią i całym zachodnim przęsłem, które wchłonęło narożną wieżyczkę schodową. W okresie tym powstały tez nowe maswerki okienne. Na szczęście średniowieczna bryła kościoła pozostała nienaruszona i można ją do dziś podziwiać.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Grzybkowski A., Gotycka architektura murowana w Polsce, Warszawa 2016.
Kowalski Z., Gotyk wielkopolski. Architektura sakralna XIII-XVI wieku, Poznań 2010.
Maluśkiewicz P., Gotyckie kościoły w Wielkopolsce, Poznań 2008.