Dobiegniew – miejskie mury obronne

Historia

Dobigniew w 1250 roku został z nadania księcia wielkopolskiego Przemysła I przekazany klasztorowi cysterek w Owińskach. Mimo iż w 1296 przeszedł w posiadanie margrabiów brandenburskich, cysterki jeszcze długo miały wpływ na miejskie sprawy i to ich staraniem osada targowa została przekształcona w XIII wieku w regularnie rozplanowane miasto. Mury miejskie w Dobiegniewie powstały w pierwszej połowie XIV wieku na miejscu wcześniejszych obwarowań drewniano-ziemnych. W 1433 roku musiały odpierać najazd wojsk husyckich, dotkliwie zniszczone zostały także w trakcie wojny trzydziestoletniej. W czasach nowożytnych, począwszy od XVIII i XIX wieku, obwarowania ze względu na swoją nieprzydatność, w związku z rozwojem artylerii, zaczęto stopniowo rozbierać.

Architektura

Mury obronne po otoczeniu miasta otrzymały w planie kształt nieregularnego sześcioboku. Wznoszono je z cegły gotyckiej w wątku wendyjskim, łączonej zaprawą wapienną, na kamiennym fundamencie i cokole. Wzmocnione były 37 basztami wykuszowymi umiejscowionymi po każdej ze stron, za wyjątkiem części północnej, przylegającej do jeziora. Dodatkowo w południowo-zachodnim narożniku usytuowana była baszta wzniesiona na planie czworoboku, przechodząca w cylindryczną nadbudowę. Baszty wykuszowe wznoszono na  planie prostokątnym z podziałem na  kondygnacje i  ceglanymi klatkami schodowymi. Zachowana do dziś baszta posiada wysokość 8 metrów, zamknięte schodkowo strzelnice na dwóch kondyganacjach i dwa otwory strzelnicze na ścianie południowej. W długości całego muru znajdowały się dwie bramy: od zachodu Górna (Wysoka) i od wschodu Dolna (Niska)  oraz dwie furty: Wodna, ułatwiająca dostęp do jeziora oraz Młyńska znajdująca się nad rzeką.

Stan obecny

Zachowanym do dzisiaj elementem obwarowań jest baszta wykuszowa przy skrzyżowaniu ulic Zabytkowej i Wyszyńskiego.W ostatnim czasie została ona wyremontowana, oczyszczono elewacje i uzupełniono ubytki.

pokaż basztę na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch.J, Kowalski S., Leksykon zabytków Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Warszawa 2012.

Strona internetowa zabytek.pl, baszta z fragmentem murów obronnych Dobiegniew.