Dobiegniew – kościół Chrystusa Króla

Historia

   Kościół parafialny w Dobiegniewie, pierwotnie pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, po raz pierwszy wzmiankowany był w źródłach pisanych w 1335 roku, przy okazji przekazania patronatu kolegiacie myśliborskiej. Jego budowa rozpocząć musiała się wcześniej, prawdopodobnie na początku XIV wieku, skoro miasto lokowano około 1300 roku. Prawdopodobnie w trakcie odbudowy po zniszczeniach wojennych z 1326 roku, przy okazji remontu dokonano rozbudowy świątyni o prezbiterium i wieżę.
   Do 1534 roku kościół należał do katolików. W wyniku reformacji większość mieszkańców miasta została ewangelikami i na potrzeby ich gminy przekazano dobiegniewską farę. Po pożarze z 1641 roku, świątynię odbudowano przy wsparciu elektora Brandenburgii Fryderyka Wilhelma. Budowla miała jednak pecha, gdyż kolejnych zniszczeń doznała już w 1710 roku. W pożarze całkowicie zniszczona zostały między innymi wieża oraz dach. W latach 1847-1859 przeprowadzono rozległe prace renowacyjne w trakcie których założono drewniane pseudosklepienie oraz wybudowano nową, neogotycką wieżę na miejscu zniszczonej średniowiecznej. Okres II Wojny Światowej kościół przetrwał bez strat, a po 1983 przeprowadzono prace remontowe w trakcie których między innymi skuto część tynków we wnętrzu budynku.

Architektura

   Kościół wzniesiono na południe od rynku miejskiego, na terenie pierwotnie będącym cmentarzem. Powstał on jako orientowana względem stron świata budowla trójnawowa, pięcioprzęsłowa w układzie halowym. W drugiej fazie rozbudowy do korpusu nawowego, nakrytego wysokim dwuspadowym dachem, dobudowano od wschodu podłużne prezbiterium o trójbocznym zamknięciu, a po stronie zachodniej wzniesiono masywną czworoboczną wieżę.
  
Ceglane elewacje artykułowane są rytmicznie rozmieszczonymi otworami okiennymi zamkniętymi ostrołukowo oraz trójstopniowymi przyporami. W północnej i południowej elewacji zachowały się gotyckie portale o ostrołukowym wykroju, zdobione fryzami z glazurowanych terakotowych płytek z przedstawieniami zwierząt, ludzkich głów, jeźdźców i wici roślinnych.
   Przęsła w nawie głównej są poprzecznie prostokątne, a w nawach bocznych zbliżone do kwadratu. Wewnątrz ściany naw bocznych rozczłonkowano lizenami, natomiast we wnętrzu chóru ściany wzniesiono w formie układu dwukondygnacyjnych wnęk, przy czym dolne są półkoliste i dość niskie, a górne zostały wydzielone masywnymi półfilarami przyściennymi przechodzącymi w łuki tarczowe.
Wnętrze całego kościoła przekrywają sklepienia krzyżowo-żebrowe.

pokaż kościół na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Jarzewicz J., Architektura średniowieczna Pomorza Zachodniego, Poznań 2019.

Pilch J., Kowalski S., Leksykon zabytków Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Warszawa 2012.