Czernica – kościół św Michała

Historia

   Kościół św. Michała w Czernicy wzniesiony został w ostatniej ćwierci XIII wieku, natomiast osadę po raz pierwszy odnotowano w źródłach pisanych z około 1300 roku. W 1396 roku wymieniony został miejscowy proboszcz o imieniu Srekowicz. Kościół nieznacznie przebudowany został pod koniec XV lub na początku XVI wieku, kiedy to powiększono zakrystię oraz przekształcono niektóre okna. W okresie renesansu nadbudowano zakrystię, a w okresie baroku podwyższono wieżę (według weduty z XVIII wieku mogła ona być zwieńczona drewnianym gankiem) i umieszczono kruchtę przed głównym wejściem.

Architektura

   Kościół w momencie powstania był dość rozbudowanym założeniem jak na wiejskie świątynie z terenu Śląska, gdyż składał się z prostokątnej w planie nawy o wewnętrznych wymiarach 14,3 x 9,8 metra, węższego od niej prezbiterium po stronie wschodniej o wielkości 9,1 x 6,3 metra, dwuprzęsłowego i zakończonego ścianą prostą, przystawionej do niego od północy niewielkiej zakrystii (powiększonej w okresie późnego średniowiecza) oraz smukłej wieży na osi fasady zachodniej.
   Wzniesiony z ciosów piaskowca budynek przykryto dachem dwuspadowym, osobnym dla nawy i osobnym dla prezbiterium. To ostatnie wzmocnione zostało od zewnątrz trzema uskokowymi przyporami, jako iż wewnątrz założono sklepienia krzyżowo – żebrowe o lekko uniesionych kluczach. Żebra oparto na prostych wspornikach w narożach oraz na wczesnogotyckich kielichowatych głowicach służek zdobionych liściastymi gałązkami pośrodku ściany. Zworniki sklepienne udekorowano natomiast palmetami i rozetami.
   Wnętrze kościoła pierwotnie oświetlały wysokie, ostrołukowe okna. Ostrołuczną formę otrzymał także łuk tęczy z gzymsem impostowym oraz z cokołem. Oddzielał on prezbiterium od nawy, którą przykrywał pierwotnie drewniany strop. Wejście do niej prowadziło dwoma portalami: mniejszym o prześwicie zwieńczonym trójliściem w ścianie południowej oraz większym, w połowie wysuniętym przed lico, o ościeżach mocno profilowanych i spoczywających na skośnym cokole, z wyostrzonymi archiwoltami ujętymi trójkątnym szczytem. Na wnętrze nawy otwarta była również empora umieszczona w wieży. Wokół kościoła pierwotnie biegł ciosowy gzyms.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewski T., Wiejskie kościoły parafialne XIII wieku na Śląsku (miejscowości B-G), Wrocław 1990.