Chrzelice – zamek

Historia

Pierwsza wzmianka o zamku w Chrzelicach pochodzi z 1380 r. przy okazji transakcji między Henrykiem Niemodlińskim a Peterem Heidenreichem. W 1388 roku zamek przeszedł na własność Władysława Opolczyka. W czasie najazdów husyckich w latach 1428-1434 zamek doznał zniszczeń. W 1437 roku połowę zamku oraz całość dóbr przejął książę Bolko V. Po jego śmierci Chrzelice stały się własnością brata króla czeskiego – Jerzego z Podiebradu. W końcu XV wieku zamek stał się siedzibą rycerzy-rozbójników, co doprowadziło do wyprawy opolskich Piastów i zdobycia zamku, który następnie był ich własnością do 1532 roku. Podczas walk została poważnie uszkodzona okrągła wieża zamkowa, którą potem wyremontowano zachowując tylko do połowy wysokości. Podczas remontu wzniesiono również nową ośmioboczną wieżę w zachodnim narożniku murów. Po śmierci ostatniego opolskiego Piasta Jana Dobrego w 1532 roku zamek przeszedł w posiadanie śląskich rodów rycerskich. W XVII wieku przeszedł przebudowę na barokowy pałac, zatracając całkowicie swój średniowieczny charakter.

Architektura

Zamek składał się z czworobocznego narysu ceglanych murów o formie nieregularnego trapezu. Dominującym elementem założenia była cylindryczna wieża wzniesiona w pierwszej połowie XIV wieku. Zabudowę dziedzińca stanowiły dwa krótkie, nieregularne, czworoboczne domy. Większy wpasowano w południowy narożnik, mniejszy stanął w narożniku wschodnim. Między murami w kurtynie południowo – wschodniej mieściła się brama. Mury obwodowe opięte były przyporami. Zapewne w XV wieku powstała druga, wieloboczna wieżyczka.

Stan obecny

Średniowieczny, ceglany zamek książąt opolskich wtopiony jest obecnie w bryłę późniejszego, barokowego założenia pałacowego. Przetrwał on okres II Wojny Światowej jednak w skutek braku remontów stopniowo zamienił się w ruinę pozbawioną stropów, dachów i częściowo ścian.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.