Chlebowo – kościół św Huberta

Historia

   Kościół św Huberta w Chlebowie powstał najprawdopodobniej w drugiej połowie XIV wieku, choć brak jest źródeł do dokładnej datacji. Został wzniesiony pośrodku wsi, położonej przy południowo-zachodnim skraju Puszczy Bukowej w połowie traktu Radziszewo-Gardno. W drugiej połowie XV wieku od zachodu dobudowano wieżę, a na przełomie XVI i XVII wieku kościół przebudowano. W trakcie działań wojennych drugiej wojny światowej świątynia uległa zniszczeniu i popadła w ruinę. Odbudowę przeprowadzono w 1998 roku.

Architektura

  Kościół powstał jako budowla salowa, założona na planie wydłużonego prostokąta, orientowana względem stron świata. Wzniesiono go w stylu gotyckim z cegły układanej w wątku wendyjskim. Elewacje ścian bocznych oskarpowano niesymetrycznie, gdyż elewacja południowa posiada dodatkowe, dobudowane później przypory, zapewne zapobiegające pochylaniu się ściany.
   Szczególnie bogato opracowano elewację północną, z założenia zapewne bezokienną (otwory okienne w tej ścianie pochodzą z późniejszej przebudowy), w górnej części zwieńczoną rzędem arkadowych blend. Po stronie północnej umieszczono także bogato profilowany, ostrołukowy, uskokowy portal, osadzony w arkadzie zwieńczonej oknem. W pierwotnym założeniu arkada zwieńczona była zapewne blendą. Elewacja południowa posiadała ostrołukowe okna o profilowanych ceglanych ościeżach. Niestety tylko jedno z takich okien zachowało się do naszych czasów, a pozostałe przebudowano. W elewacji tej znajdują się dwa profilowane, ostrołukowe, uskokowe portale.
   Od strony zachodniej do korpusu kościoła dobudowana została wieża na planie kwadratu, węższa od nawy, z wejściem do kościoła. Wykonano ją z nieobrobionego kamienia polnego o nieregularnym układzie warstw. Formę kamienną miała tylko kondygnacja przyziemia, być może wyższe partie pierwotnie były drewniane.
   Spośród dwóch ceglanych szczytów najbardziej rozbudowaną formę otrzymał wschodni. Udekorowano go układem półkolistych i kolistych, rozmieszczonych piramidalnie blend, natomiast zwieńczenie szczytu utworzyły symetrycznie rozmieszczone pilastry. Nietypowym elementem był profilowany, ostrołukowy otwór znajdujący się po lewej stronie elewacji wschodniej na wysokości gzymsu. Elewacja zachodnia i wieńczący ją szczyt otrzymały o wiele prostszą formę.
   Szczególnie bogaty wystrój jak na wiejską świątynię urządzono we wnętrzu, gdyż wszystkie elewacje dostały rząd arkad o łukach okrągłych lub ostrych. Nawa pierwotnie nakryta była zapewne płaskim, drewnianym stropem.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa architektura.pomorze.pl, Chlebowo ( Klebow ).