Chełmno – kościół św Ducha

Historia

   Kościół Ducha Świętego zbudowano w latach 1280-1290 jako świątynie szpitalną, służącą przede wszystkim podopiecznym przylegającego od strony południowej szpitala. Po raz pierwszy wzmiankowany był on dopiero w 1311 roku, jednak metryka szpitala i kościoła jest z pewnością o wiele starsza, o czym świadczy charakterystyczny dla XIII wieku wendyjski wątek ceglany zastosowany w trakcie budowy. W średniowieczu patronat nad szpitalami w państwie zakonnym sprawował Zakon Krzyżacki. W czasach późniejszych ustanowione zostało osobne probostwo przy kościele, które w XVII i XVIII wieku piastowali proboszczowie chełmińscy. Szpital istniał do 1828 roku, a następnie gdy został przeniesiony, stare zabudowania zostały rozebrane. Wówczas również kościół Ducha Świętego przestał służyć celom liturgicznym. Od 2003 roku swoją ekspozycję urządzili w kościele rycerze z Chorągwi Ziemi Chełmińskiej.

Architektura

   Kościół jest budowlą salową na planie prostokąta o długości 30 metrów i szerokości 9,1 metra. Na początku XIV wieku od strony zachodniej dobudowana została wieża. Zbudowana jest ona na planie kwadratu, pięciokondygnacyjna, z ukośną przyporą w narożu północnym. Do kościoła prowadzi gotycki portal po stronie zachodniej. Ostrołukowe okna w elewacji północnej są rozmieszczone regularnie, a zgrupowane w części południowej. Na elewacji tej widoczne są liczne otwory maculcowe, ślady przemurowań i zamurowane otwory po belkach stropowych, świadczące o istnieniu tu niegdyś przylegających do kościoła zabudowań. W elewacji południowej znajduje się również zamurowany ostrołukowy, uskokowy portal. Elewacja wschodnia przepruta jest jednym wysokim oknem, po jego bokach widać pary ostrołukowych blend.
    We wnętrzu kościoła jest wiele malowideł gotyckich. Starsze z XIV wieku, przedstawiają niezidentyfikowaną postać męską, prawdopodobnie św. Krzysztofa, nieco późniejsze z XV wieku obrazują sceny Nawiedzenia oraz Ostatniej Wieczerzy, a także św. Marię Magdalenę.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa icimss.edu.pl, Chełmno – kościół pw. Ducha Świętego.
Strona internetowa odznaka.kuj-pom.bydgoszcz.pttk.pl, Kościół Ducha Świętego w Chełmnie.