Bytów – kościół św Katarzyny

Historia

   Kościół św Katarzyny w Bytowie powstał prawdopodobnie przed krzyżacką lokacją miasta w 1346 roku, gdyż już w 1329 roku pojawiły się pierwsze wzmianki o proboszczu bytowskim, niejakim Enslansie. Do początków drugiej połowy XVI wieku świątynia służyła katolikom. W 1557 roku została przekazana przez księcia pomorskiego Barnima IX protestantom. W 1614 roku dzięki donacji księcia Fryderyka II przeprowadzono prace remontowe, prawdopodobnie też po ich ukończeniu kościół uzyskał nowe wezwanie św. Małgorzaty. Około roku 1640, kiedy to ziemia bytowska włączona została pod panowanie władców polskich, świątynię ponownie przekazano  katolikom.
   Na przestrzeni wieków kościół był wielokrotnie niszczony przez pożary i ograbiany. Katolicy po odzyskaniu budowli w 1640 roku musieli ją odbudować ze zniszczeń spowodowanych przez mający miejsce 15 lat wcześniej pożar. Po raz kolejny świątynia spłonęła w wyniku najazdu szwedzkiego, po którym odbudowano ją w 1690 roku. Już dziesięć lat później Bytów zniszczył jeszcze jeden pożar, na skutek którego z kościoła pozostały jedynie zniszczone mury korpusu i wieży. Odbudowę przeprowadzono w latach 1893-1894 na fundamentach starego kościoła, pozostawiając jedynie pierwotną wieżę. Po raz kolejny prawie całkowitą destrukcję przyniósł 1945 rok, kiedy to budowla w wyniku działań wojennych została niemal doszczętnie zniszczona. Wypalone mury korpusu rozebrano w latach 60-tych XX wieku.

Architektura

   Kościół wzniesiono z cegieł na podmurówce z kamienia polnego. Pierwotnie był budowlą dwunawową z prezbiterium nie wydzielonym zewnętrznie z bryły, zakończonym od strony wschodniej wieloboczną apsydą oraz z czworoboczną wieżą o charakterze obronnym po stronie zachodniej. Na przełomie XIV i XV wieku świątynię rozbudowano o nawę południową.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych przetrwała jedynie gotycka wieża, w której obecnie prezentowane są zabytki archeologiczne, pochodzące z prac wykopaliskowych prowadzonych na terenie Pomorza i ziemi bytowskiej.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kajkowski K., Szczepanik P., Kościół p.w. św. Katarzyny w Bytowie w świetle źródeł archeologicznych, “Nasze Pomorze”, nr 14, Bytów 2012.