Brodnica – miejskie mury obronne

Historia

   Pierwsza informacja o Brodnicy jako mieście pochodzi z 1317 roku. W tym czasie rozpoczęto budowę ceglanych murów obronnych, zakończoną w 1370 roku rozbudową dwóch bram miejskich: Mazurskiej i Chełmińskiej. Ostateczny kształt uzyskał formę podwójnej linii murów z piętnastoma basztami i fosą. Około połowy XIX wieku, po utracie znaczenia obronnego, mury zaczęto poddawać stopniowej rozbiórce, lub włączać w strukturę nowo wznoszonych budynków.

Architektura

   Obwód ceglanych obwarowań Brodnicy składał się z muru obronnego wzmocnionego piętnastoma basztami i fosą. Do miasta prowadziły trzy bramy: Mazurska, Grudziądzka i Chełmińska. Brama Chełmińska zwana także Kamienną ulokowana jest w północnej części miasta lokacyjnego. Wzniesiona jest z cegły, na planie zbliżonym do kwadratu z jednoprzelotowym, ostrołucznym otworem bramnym, zdobiona z dwóch stron blendami. Po zachodniej stronie otworu przejazdowego zachował się fragment muru szyi bramnej. Baszta Mazurska usytuowana jest nad brzegiem Drwęcy, w południowej części miasta lokacyjnego, stanowiła element niezachowanej Bramy Mazurskiej. Przyziemie baszty ma formę prostokąta, powyżej parteru przechodzi natomiast w ośmiokąt. Nakryta jest ośmiopołaciowym dachem namiotowym.

Stan obecny

   Obecnie najlepiej zachowanymi elementami obwarowań miejskich są Brama Chełmińska, Baszta Mazurska i odcinek muru przy ul. Kilińskiego, Przykop i Zamkowej. W północno-wschodnim narożu Starego Placu Szkolnego znajduje się fragment otwartej od strony miasta wielobocznej baszty. Aktualnie w Bramie Chełmińskiej mieści się oddział Muzeum w Brodnicy.

pokaż Basztę Mazurską na mapie

pokaż Bramę Chełmińską na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Sypek A., Sypek R., Zamki i obiekty warowne od Malborka do Torunia, Warszawa 2004.
Strona internetowa zabytek.pl, Zespół murów miejskich Brodnica.