Bratian – zamek krzyżacki

Historia

Zamek w Bratianie powstał w latach 1340-1360 jako siedziba krzyżackiego wójta, podległego komturstwu w Malborku. Pierwsza udokumentowana wzmianka o zamku pochodzi z  1343 roku, kiedy to na zamku miało miejsce spotkanie książąt mazowieckich Ziemowita II i Bolesława III z wielkim mistrzem Ludolfem Königiem, w sprawie wytyczenia granicy między Mazowszem a państwem zakonnym. W Bratianie odbyła się także ostatnia przed bitwą pod Grunwaldem narada najwyższych dostojników Zakonu. Drugi pokój toruński w 1466 roku przyznał zamek Polsce, stał się on wówczas siedzibą starostów. W okresie rządów pruskich w końcu XVIII i początku XIX wieku nastąpiła rozbiórka zamku.

Architektura

Zamek wzniesiony był z cegły na podstawie kamiennej na regularnym planie zbliżonym do kwadratu z wewnętrznym dziedzińcem. W narożu północno – zachodnim umieszczono wieżę, okrągłą na dole, wyżej zaś wieloboczną. Przy kurtynie północnej umieszczono główny, murowany dom zamkowy w którym znajdowała się kaplica. Do kurtyny wschodniej przylegał podpiwniczony budynek o murowanym przyziemiu i szkieletowych górnych kondygnacjach. Natomiast przy kurtynie zachodniej umieszczono budynki kuchni, browaru i piekarni. Wjazd prowadził od południa przez fosę. Od południa i zachodu znajdowało się rozległe przedzamcze otoczone murem z prawdopodobnie dwiema okrągłymi basztami i budynkiem bramnym. Część przedzamcza była wydzieloną wyspą, a na jego terenie znajdowała się między innymi stodoła.

Stan obecny

Zamek w Bratianie nie zachował się do naszych czasów, jego miejsce wyznacza jedynie słabo widoczny pagórek z kilkumetrowym szczątkiem kamiennego muru i reliktami cylindrycznej baszty przedzamcza.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.
Wasik B., Budownictwo zamkowe na ziemi chełmińskiej od XIII do XV wieku, Toruń 2016.