Bobolice – zamek

Historia

   Zamek w Bobolicach zbudowany został około 1350 roku przez króla Kazimierza Wielkiego w ramach  systemu obronnego zachodniej granicy Królestwa Polskiego. W 1370 roku Ludwik Węgierski z okazji koronacji nadał go Władysławowi Opolczykowi, który następnie przekazał twierdzę Węgrowi Andrzejowi Schony. Kilkanaście lat później król Władysław Jagiełło musiał odbijać zamek zbrojnie, gdyż stał się on zbójeckim gniazdem. Innym powodem mogła być wroga w stosunku do Królestwa Polskiego polityka Władysława Opolczyka.
   W 1427 roku po śmierci Anny, córki pierwszego prywatnego właściciela zamku, Andrzeja Schony, doszło do sporu majątkowego w którym brali udział Stanisław Szafraniec z Młodziejowic, syn Anny z pierwszego małżeństwa oraz jej drugi mąż, Mściwój z Mierzchowiska. Konflikt ten trwał aż do 1445 roku, kiedy to zamek został całkowicie wykupiony przez Szafrańców. Z czasem Bobolice przejęli Trestkowie, a następnie od 1486 roku Krezowie herbu Ostoja.
   Do pierwszych poważnych zniszczeń przyczynił się najazd z 1587 roku pretendenta do tronu polskiego, arcyksięcia Maksymiliana Habsburga, zamek został jednak odbity przez wojska hetmana Jana Zamoyskiego. Kolejne zniszczenia przyniósł okres wojen szwedzkich w połowie XVII wieku. Zamek był wówczas w posiadaniu Myszkowiskich z Mirowa, a od 1651 roku rodu Męcińskich. Bobolice zostały zrujnowane w 1657 roku przez Szwedów. Rozpoczęto co prawda odbudowę, lecz jeszcze w 1683 roku udający się pod Wiedeń król Jan III Sobieski zmuszony był nocować w namiocie pod zamkiem. Ostatnie informacje o zamieszkaniu zamku pochodzą z początku XVIII wieku, później z pewnością został opuszczony i zaczął popadać w stopniowo rozbieraną ruinę. W 2011 roku został odbudowany przez prywatnego inwestora.

Architektura

   Niestety nie ma danych do dokładnego rozpoznania średniowiecznego układu przestrzennego zamku. Wzniesiono go na krańcu skalnego grzbietu, opadającego pionowo po stronie północnej. Prawdopodobnie najstarszym murowanym elementem była cylindryczna wieża o średnicy 9 metrów i dość cienkich murach grubości 1,5 metra. Obok niej znajdował się budynek mieszkalny, a całość zabezpieczono murem lub częstokołem, biegnącym po krawędziach wzgórza. Położone poniżej podzamcze chronił przekop z zapewne przerzuconym przez niego drewnianym mostem. Wjazd usytuowano po stronie wschodniej.
   Prawdopodobnie w XV wieku dodano półkoliste wieże wzmacniające system obronny. W XVI wieku rozebrano najstarszą cylindryczną wieżę, a jej relikty wkomponowano w nowe, dwupiętrowe zabudowania mieszkalne, które przebiegały wzdłuż obrysu skały. Konstrukcję uzupełniały trzy narożne półokrągłe wieże dostawione do głównego budynku. Modernizacje polegały na rozszerzeniu części mieszkalno – reprezentacyjnej z komnatami i kaplicą na piętrach oraz kuchnią, spiżarnią i skarbcem w przyziemiu. Na terenie podzamcza wjazd zabezpieczono budynkiem bramnym, usytuowanym tuż za przekopem.

Stan obecny

   Zamek bobolicki podźwignięty został z ruin, jednak efekt końcowy wzbudza wiele kontrowersji.  Podobno nad odbudową czuwało grono specjalistów, jednak nie zmienia to faktu, iż z powodu braku przekazów źródłowych nie możemy być pewni tego jak zamek rzeczywiście wyglądał. Kolejnym problemem jest sztuczność i brak klimatu nowego zamku. Udostępniony jest on do zwiedzania w czwartki, piątki, soboty i niedzielę w godzinach: 10:00 – 16:00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.
Kmiotek D., Zamek Bobolice i zamek Mirów, Dąbrowa Górnicza 2008.