Biała Prudnicka – miejskie mury obronne

Historia

   Miejskie mury obronne w Białej powstały zapewne w początku XV wieku. Górną granicę ich powstania wyznacza dokument księcia Jana z 1502 roku,  wymieniający mury, które są już wówczas w bardzo złym stanie. Specjalna dotacja na ich reperację łączyła się zapewne z akcją podjętą przez księcia do zabezpieczenia się przed najazdami tureckimi.

Architektura

   Miasto założono na wzniesieniu, otoczone było od zachodu i północy rzeką Białą, od wschodu fosą, a od południa fosą i wałem. Od północy miasto wzmacniał zamek. Mury wzniesiono z cegły, a do podmurówki użyto otoczaków, którymi także wypełniono wnętrze zasadniczego muru. Obwód miasta wynosił około 1050 m, co pozwoliło na zamknięcie murami 7,85 ha. Grubość muru wynosiła 1,20 metra, a wysokość zachowanych partii sięga przeciętnie około 3,5 metra.
   Kurtynę prostych murów wzmacniały rozmieszczone dość nieregularnie baszty. Były one pierwotnie otwarte od wewnątrz, a odległość między nimi wynosiła przeciętnie około 50 metrów. Ogółem miasto bronione było przez 14, w większości półokrągłych baszt, których wysokość nie przekraczała wysokości kurtyny. Dodatkowo miasto chronione było przez potężną Wieżę Nyską przy Bramie Prudnickiej od południa. Zbudowana ona została z cegły na planie kwadratu, w ścianach posiada wąskie okienka strzelnicze umieszczone w ostrołukowych wnękach, a w zwieńczeniu murów nadwieszony podwójny rząd arkadowań.
   Do miasta prowadziły dwie bramy: Nyska od północy i Prudnicka od południa. Brama Nyska znajdowała się przy zamku i posiadała wydłużoną szyję o długości ponad 8,4 metra, dodatkowo chroniła ją wieża zamkowa. Pierwotnie miała zapewne formę prostokątnego budynku z przejazdem. Brama Prudnicka być może była jedynie szeroką furtą w kurtynie, flankowaną wieżą.

Stan obecny

   W obwodzie murów zachowało się osiem baszt półokrągłych oraz jedna prostokątna. Prócz tego można odczytać ślady, w formie fragmentu muru, po dawnej bramie Nyskiej przy ul. Góra Wolności. Mury były wzmocnione przez wały i fosy, po których zachowały się ślady w formie wzniesień i zagłębień terenu od strony południowej przy ul. Władysława Reymonta, oraz na tyłach murów zachowanych przy ulicy Wałowej, której nazwa potwierdza istnienie umocnień ziemnych wokół miasta. Najlepiej zachowanym elementem obwarowań jest gotycka wieża przybramna zwana nyską bądź prudnicką.

pokaż baszte Nyską na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Eysymontt J., Studium historyczno-architektoniczne murów miejskich w Białej Prudnickiej, Wrocław 1974.
Strona internetowa skladnica-gornoslaska.pl, Miasto Biała i mury obronne.