Bezławki – zamek krzyżacki

Historia

   Usytuowany na wyniosłym wzgórzu krzyżacki zamek Bäslack w Bezławkach powstał na przełomie XIV i XV wieku. Pełnił funkcję siedziby komornictwa podległego prokuratorowi w Kętrzynie. Był również oparciem dla wypraw krzyżackich przeciwko Litwinom i zabezpieczał nowo kolonizowane obszary. W źródłach historycznych pojawił się w 1402 roku, kiedy to w Bezławkach zatrzymał się wielki komtur Wilhelm von Helfenstein, powracający z rycerstwem z wyprawy na Wilno. W wyprawie tej brał także udział Świdrygiełło, najmłodszy brat Władysława Jagiełły, chcący zdobyć władzę na Litwie. Przebywał on w Bezławkach do 1404 roku, biorąc udział w rozgrywkach dyplomatyczno – wojennych. Po okresie walk polsko-krzyżackich w XV wieku  zamek stracił na znaczeniu. W 1583 roku przekształcono go w kościół protestancki, a następnie katolicki.

Architektura

   Głównym elementem założenia był dom o wymiarach 12×25 metrów o trzech kondygnacjach. Zbudowany jest z cegły na podmurówce z kamieni eratycznych sięgających pierwszego piętra. Surową elewację z małą liczbą otworów okiennych ozdabiają ostrołukowe wnęki. Posiadał także dwa wypełnione blendami, schodkowe szczyty, z których zachował się wschodni. Zachodni został zamurowany dostawioną w XVIII wieku wieżą.
   Wewnętrzny układ pomieszczeń nie jest znany, można jednak poprzez analogię przypuścić, iż kondygnacje podzielone były na trzy części. Piętra rozdzielały drewniane stropy, piwnice prawdopodobnie miał ceglane sklepienia kolebkowe. Przyziemie zapewne pełniło funkcje gospodarcze, piętro reprezentacyjne i mieszkalne, a trzecie, jednoprzestrzenne piętro funkcje magazynowo – obronne.
   Dziedziniec zamkowy o wymiarach 42 x 52 metry otaczał mur obronny, zaopatrzony w płytkie wykusze i dwie czworoboczne baszty. Brama znajdowała się dokładnie na przeciwko domu w kurtynie południowo – zachodniej.

Stan obecny

   Zamek w Bezławkach to obecnie najlepiej zachowana warownia krzyżacka z pośród niewielkich budowli niższego szczebla. Przetrwały główny dom zamkowy zachował wygląd gotycki. Widoczne są także relikty muru obwodowego, niestety nie zabezpieczonego i niszczejącego. Zamek pełni obecnie funkcje kościoła, a wstęp na jego teren jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Garniec M., Garniec-Jackiewicz M.,  Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach, Olsztyn 2006.
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.