Ventspils – zamek zakonny Windau

Historia

Konwentualny zamek w Windawie (Windau) w randze komturii, został wzniesiony przez Krzyżaków pod koniec lat 80-tych XIII wieku. Jego pierwszy komtur, Detlev, pojawił się w źródłach w 1291 roku. Wraz z zamkiem rozwinęła się i pobliska osada, stając się jedynym średniowiecznym portem morskim Kurlandii i miastem hanzeatyckim. W XV wieku podczas wizytacji centralnych władz zakonu odnotowano że w zamku mieszkało zaledwie siedmiu braci zakonnych, czyli o pięciu mniej niż przewidywała reguła, w myśl której powinno ich być co najmniej dwunastu. W XVI wieku zamek ze względu na swoje zachodnie położenie nie został zajęty przez wojska Iwana Groźnego. Po sekularyzacji inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego, miasto wraz z zamkiem stało się częścią Księstwa Kurlandii i Semigalii, lennika Rzeczypospolitej.  Rozpoczął się złoty okres dla miasta, które stało się głównym portem księstwa, miejscem produkcji pełnomorskich okrętów i znaczącym ośrodkiem handlowym. Wówczas na wieży zamkowej zwykło się rozpalać ogień, służący za latarnię morską. Bogata Windawa stała się obiektem walk między Polską a Szwecją, z których najpoważniejsze miały miejsce w latach 1658-1660. W ich wyniku zamek uległ poważnym zniszczeniom. Wyremontowany pod koniec XVII wieku, od 1706 do 1835 roku służył okolicznym mieszkańcom za kościół, a następnie funkcjonowało w nim więzienie. Po odzyskaniu niepodległości przez Łotwę rozpoczęto prace renowacyjne.

Architektura

Najstarszą częścią zamku była prawdopodobnie masywna, czworoboczna wieża, umieszczona w południowo – wschodnim rogu późniejszej warowni. Najpóźniej około  połowy XIV wieku dobudowano do niej czteroskrzydłowe założenie z kwadratowym dziedzińcem otoczonym budynkami. Mieściły one na pierwszym piętrze wymagane przez regułę zakonu pomieszczenia klasztorne: kaplicę w skrzydle wschodnim, kapitularz w skrzydle północnym oraz dormitorium i refektarz w skrzydle zachodnim. Nie wiadomo czy na zamku znajdowała się infirmeria. Komnata komtura znajdowała się dość niekonwencjonalnie w wieży głównej (podobnie jak w zamku Wenden). Komunikację pomiędzy pomieszczeniami pierwszego piętra zapewniał drewniany krużganek. Pozostałe poziomy pełniły funkcje obronne i gospodarcze. Na parterze mieściły się stajnie, kuchnia i być może skarbiec.

Stan obecny

Zamek w Windawie choć wielokrotnie niszczony i przebudowywany, jest jedną z lepiej zachowanych warowni na terenie Kurlandii. Choć stracił pierwotne cechy stylistyczne to jego zasadnicza bryła architektoniczna przypomina średniowieczny zamek konwentualny. Dodatkowym atutem są zachowane freski z XV wieku i liczne wewnętrzne detale architektoniczne w postaci portalu z XIV wieku, czy gotyckich nisz w grubości muru. Od 2002 roku na zamku funkcjonuje muzeum, w którym prezentowane są znaleziska archeologiczne, wystawy poświęcone historii zamku, prezentacje interaktywne oraz odrestaurowana komnata komtura krzyżackiego.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego