Vecpiebalga – zamek biskupi Pebalg

Historia

Nazwa Pebalg po raz pierwszy pojawiła się w historii w dokumencie z 1224 roku, na mocy którego po podziale podbitych terytoriów między Zakonem Kawalerów Mieczowych a biskupstwem ryskim, wymieniony gród Pebalg dostał się pod kontrolę biskupstwa. Wówczas nie istniały tu jeszcze wtedy żadne murowane obwarowania, a miejscowa ludność jedynie nominalnie uznawała nową władzę. Zamek został wzniesiony w drugiej połowie XIII wieku lub na początku XIV stulecia. W dokumencie z 1318 został wymieniony jako zagrabiony arcybiskupstwu ryskiemu przez Krzyżaków.  Warownia pozostała w rękach zakonu aż do 1340 roku, kiedy to ostatecznie została zwrócona. Prawdopodobnie rozpoczęto wtedy prace nad jego rozbudową i wzmocnieniem. Miało to związek m.in. ze wzrostem znaczenia drogi łączącej Kokenhusen z Ronneburgiem. Pebalg znajdował się pośrodku, musiał więc stanowić częste miejsce postoju dla podróżujących pomiędzy nimi kupców, rzemieślników i hierarchów kościelnych. Niedługo po zakończeniu rozbudowy, za rządów arcybiskupa Fromholda von Vifhusen, zamek oddano w lenno Bertholdowi von Tisenhausen. Jego rodzina zarządzała zamkiem przez ponad 100 kolejnych lat, aż do konfliktu z zakonem w latach 1482-1484, kiedy to Pebalg zajęły i zniszczyły wojska krzyżackie. Zamek powrócił pod bezpośrednią władzę biskupów i został odbudowany. W czasach nowożytnych wsławił się jeszcze urządzanymi tu przez margrabiego brandenburskiego Wilhelma hucznymi przyjęciami. Zakończyły się one wraz z najazdem wojsk moskiewskich w trakcie których Pebalg dwukrotnie spalono: w 1559 i 1577 roku. Po wojnie inflanckiej zamek przeszedł pod władzę polsko – litewską. W XVII wieku był uczestnikiem wojen polsko – szwedzkich i najpóźniej od początku XVIII wieku znajdował się w ruinie.

Architektura

Zamek z XIV wieku miał formę zbliżoną do kwadratu z obszernym dziedzińcem na którym wzniesiono dwa budynki: w skrzydle południowym i wschodnim. Pozostałe strony zamykał pojedynczy mur, główna brama zamkowa znajdowała się w długości skrzydła wschodniego, którego prawdopodobnie broniła wieża. Całość otoczona była fosą.

Stan obecny

Do dnia dzisiejszego przetrwały fragmenty murów obronnych osiągające gdzieniegdzie kilkumetrową wysokość. Wstęp na teren zamku jest wolny.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego