Rauna – zamek biskupi Ronneburg

Historia

    Zamek Ronneburg był jedną z najokazalszych warowni arcybiskupstwa ryskiego. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1381 roku, lecz jego budowa musiała rozpocząć się znacznie wcześniej, prawdopodobnie w trzeciej ćwierci XIII wieku. Najczęściej przyjmuje się rok 1262, wymieniany w źródłach nowożytnych. Ronneburg podobnie jak inne zamki biskupie, na przestrzeni wieków kilkakrotnie zajmowany był przez wojska zakonu krzyżackiego, nie doprowadziło to jednak do poważniejszych zniszczeń budowli. W XV i XVI wieku obwarowania zamku zostały za to rozbudowane i przystosowane do użycia broni palnej. Najpoważniejsze prace przeprowadzono za rządów arcybiskupa Jaspera Linde na początku XVI stulecia. Nie uchroniły one jednak warowni od późniejszych zniszczeń. W 1556 roku Ronneburg  zajęły wojska krzyżackie, a następnie moskiewskie. Po ich wyparciu zamek stał się częścią Rzeczypospolitej. W XVII wieku był przedmiotem walk między Polską, Szwecją a Rosją, co doprowadziło do najcięższych spustoszeń w latach 1657-1658. W 1683 roku władze szwedzkie wykreśliły Ronneburg z listy fortyfikacji i nakazały rozebrać większość jego umocnień.

Architektura

    Zamek z XIV wieku składał się z pojedynczego dziedzińca o prostokątnym kształcie, z trzema zabudowanymi skrzydłami. Niezabudowana strona północna osłonięta była jedynie pojedynczym murem, w którego zachodniej części znajdowała się brama. Obok niej, w północno – zachodnim narożniku zamku wzniesiono potężną czworoboczną wieżę, będącą najważniejszym elementem systemu obronnego. Pomieszczenia reprezentacyjne znajdowały się na pierwszym piętrze, w skrzydle południowym były to dwa refektarze, w skrzydle zachodnim pomieszczenia dla gości lub prywatne komnaty biskupa, skrzydło wschodnie natomiast mieściło dużych rozmiarów salę audiencyjną oraz kaplicę w północnej części. Komunikację zapewniał zewnętrzny krużganek, pierwotnie drewniany, następnie murowany. Elementem wyróżniającym zamek górny od innych warowni biskupich i krzyżackich było częściowe użycie drewna przy podwyższeniu górnych kondygnacji zamku oraz jednospadowy dach schodzący do wewnątrz, zamiast tradycyjnej formy dwuspadowej.
    Od strony północno – wschodniej zamku górnego rozciągało się, początkowo nie ufortyfikowane przedzamcze. W XV i XVI wieku wraz z całym zamkiem zostało ono obwarowane nowym pierścieniem murów, wyposażonych w co najmniej pięć półokrągłych baszt, z czego trzy znajdowały się od południa, a po jednej od zachodu i północnego – wschodu. Nowe obwarowania oddzieliły obszar gospodarczego przedzamcza, które dodatkowo od północy i wschodu osłaniał kolejny, niższy mur zewnętrzny. Jego przedłużenie ochraniało także zamek górny od trzech pozostałych stron, gdzie nie stykał się z przedzamczem. W rezultacie wokół zamku powstało obszerne międzymurze, na którego terenie wyrosły także wyrosły zabudowania gospodarcze oraz budynki straży i służby. Dodatkowym elementem obrony była umieszczona od południowego – zachodu, wolno stojąca wieża oraz spełniające funkcję fosy stawy rybne, osłaniające zamek od południa i wschodu. Niekonwencjonalnym rozwiązaniem był główny wjazd do zamku, poprowadzony częściowo pod ziemią, w długości zewnętrznego muru wschodniego.

Stan obecny

    Ponieważ prace rozbiórkowe z XVII wieku objęły głównie elementy obronne, obecnie z zamku przetrwały spore fragmenty części reprezentacyjnej zamku górnego. Wyróżnia się również dolna część głównej, czworobocznej wieży, zachowana mniej więcej do poziomu trzeciej kondygnacji. Z dawnego przedzamcza i obwarowań zewnętrznych pozostały jedynie skromne, kamienne relikty.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego