Piltene – zamek biskupi

Historia

    Pierwszy zamek w Piltene, czyli w języku polskim w Piltyniu, został wzniesiony około 1295 roku przez biskupów kurlandzkich. Początkowo rezydencje biskupie wzniesiono w Kłajpedzie i Hasenpot, szybko jednak okazało się że tereny te długo nie będą jeszcze bezpieczne, wobec czego biskupi, szukając lepszego źródła rozwoju, przenieśli się właśnie do Piltene nad Windawą. Zamek był największym i najbogatszym z warowni biskupstwa, siłę jego obwarowań potwierdziło co najmniej dwukrotne odparcie najazdów litewskich: w 1309 i 1329 roku. Rolę głównej siedziby pełnił aż do 1583 roku, kiedy to na zamku umarł duński książę Magnus, noszący tytuł biskupa Kurlandii. Później zamek wraz z miastem stanowił półautonomiczny region, który nie wszedł w skład nowo powstałego Księstwa Kurlandii, lecz bezpośrednio podlegał Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Do jego upadku doprowadziły wojny polsko-szwedzkie z XVII wieku. Po trzecim rozbiorze Polski w 1795 roku miasto zostało zajęte przez Rosjan i już wtedy zamek był jedynie ruiną. Dodatkowo w 1750 posłużył za źródło materiału budowlanego dla miasta.

Architektura

   Zamek biskupi w Piltene architektonicznie odpowiadał wymogom krzyżackiego modelu zamku konwentualnego. Było to założenie dwuczłonowe, składające się z obszernego podzamcza i zamku górnego na planie zbliżonym do kwadratu o wymiarach 40×50 metrów. Jego wszystkie cztery boki były zabudowane. Najważniejsze pomieszczenia znajdowały się na pierwszym piętrze: kaplica, oraz obszerna sala reprezentacyjna będąca zapewne refektarzem w której miały znajdować się wizerunki wszystkich dotychczasowych biskupów kurlandzkich. Nie było jedynie dormitorium i infirmerii, jako że zamek nie był siedzibą konwentu. Komunikację pomiędzy pomieszczeniami zapewniał zewnętrzny krużganek.
    Obronę przedzamcza zapewniały dwie cylindryczne wieże dostosowane do użycia broni palnej. Szczególnie imponująca była wieża wschodnia o średnicy 14,2 metra, którą umieszczono w długości muru, a nie w narożu, co było rozwiązaniem dość rzadkim. Druga mniejsza, także okrągła wieża o średnicy 8,6 metra, znajdowała się w narożniku południowo – zachodnim. Ze względu na stan zachowania trudno określić, ile mniejszych wież posiadał zamek wysoki. Główna brama wjazdowa znajdowała się po stronie południowej, prawdopodobnie w pobliżu dwóch baszt czworobocznych. Całość założenia otaczała nawodniona fosa o głębokości 3 metrów, której szerokość miała od 5 do 30 metrów.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych zachowały się jedynie ruiny dwóch wież cylindrycznych oraz relikty murów zamku wysokiego. Z powodu przesunięcia koryta rzeki Windawy ruiny znajdują się obecnie nad brzegiem jeziora. Wstęp na teren zamku jest wolny.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego