Historia
Zamek Glenogra zbudowany został na początku pierwszych dwóch dekadach XV wieku, z fundacji Thomasa, szóstego earla Desmond. Być może powstał na miejscu starszej siedziby mieszkalno-obronnej rodu FitzHarris lub de Lacy, bowiem Glenogra odnotowywana była w przekazach pisemnym już od 1280 roku, a w XIV wieku utworzono wiele szczegółowych opisów majątku. Ród earlów Desmond władał zamkiem aż do 1583 roku, kiedy to był już w znacznym stopniu zrujnowany, pozbawiony dachu oraz stropów. Mur wokół dziedzińca miał być tak zniszczony, że zamek nie nadawał się do obrony. W pobliżu stać miał jedynie podpiwniczony budynek, który nadawał się do zamieszkania oraz młyn wodny. Z powodu złego stanu fortyfikacji, w czasie wojny dziewięcioletniej Edward Fitton, szeryf Limerick, uciekł w 1598 roku, pozostawiając Glenogrę rebeliantom. Dwa lata później pobliska osada została spustoszona przez Piersa Lacy z Kilquig. W XVII wieku właścicielami Glenogry była rodzina Bourchier, późniejsi earlowie Bath. Porzucili oni zamek najdalej po upadku powstania z lat 40-tych i wojskowej interwencji Olivera Cromwella.
Architektura
Zamek zbudowany został po wschodniej stronie rzeki Camoge, na nieco wyniesionej platformie, ale na terenie pozbawionym większych różnic wysokości. Z tego powodu obwód muru obronnego miał regularny kształt, zbliżony do prostokąta o długości około 55 metrów i przybliżonej szerokości 45 metrów. Pierwotnie Glenogra przypominać mogła walijski zamek Newport nad rzeką Usk, a to za sprawą dwóch masywnych, wielobocznych wież w północnych narożnikach dziedzińca. Naturalne ukształtowanie terenu nakazywało utworzenie na przedpolu zewnętrznych obwałowań, które otaczały całe założenie. Na odcinku wschodnim fosa miała około 8 metrów szerokości.
Obydwie wieże miały około 13 metrów długości po przekątnej i były prawie w całości wysunięte przed sąsiednie kurtyny. Ze względu na okazałe rozmiary, oprócz funkcji obronnej, musiały mieć także przeznaczenie mieszkalne. Wieża północno-wschodnia podzielona była na cztery kondygnacje o wewnętrznej przekątnej 5,8 metra. Z nich druga była podsklepiona, a pozostałe przykryte stropami. Południowo-zachodnia część wieży przechodziła w formę smukłej wieżyczki komunikacyjnej, połączonej z otwartą galerią obronną w koronie muru. W grubości muru wieży znajdowały się wąskie korytarze, zapewne dające dostęp do latryn i stanowisk obronnych.
Pierwotny mur obronny zamku był bardzo masywny, szerokości około 3 metrów na poziomie przyziemia. Przypuszczalnie w XVI wieku został przebudowany na odcinku wschodnim, południowym i zachodnim, gdzie wzniesiono dużo cieńszy mur o grubości około 1,5 metra i wysokości około 7,6 metra (ewentualnie w XV wieku nie ukończono pełnego murowanego obwodu zamku i zamknięto go dopiero na skutek późniejszej rozbudowy). Po stronie wschodniej odcinki muru umieszczono pod kątem prostym, natomiast na zachodzie z kilkoma załamaniami, być może celem dostosowania do warunków terenowych. Wjazd zlokalizowano we wschodniej części południowego odcinka muru, w niewielkim prostokątnym budynku bramnym. Mniej więcej pośrodku wschodniego odcinka muru znajdował się ryzalit lub wieżyczka latrynowa.
Stan obecny
Obecnie zamek jest zaawansowaną i zapomnianą ruiną, nie pozbawioną malowniczości, ale w stanie postępującej degradacji. Wieża północno-wschodnia, która na początku XX wieku miała jeszcze mury o pełnej wysokości, dziś w dużej części jest zawalona. Podobnie zrujnowana jest wieża północno-zachodnia. Mur obronny wokół dziedzińca ma wiele wyrw i uszkodzone lico oraz jest częściowo porośnięty roślinnością. W południowej części zachowały się pozostałości otworu bramnego. Wstęp na teren budowli prawdopodobnie jest wolny. W odległości około 200 metrów od zamku, po stronie północo-wschodniej, zobaczyć można ruiny gotyckiego kościoła św. Mikołaja.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Bradley J., Halpin A., King H.A., Urban Archaeological Survey, Part XVII, County Limerick, [b.m.w.] 1989.
Salter M., The castles of North Munster, Malvern 2004.
Westropp T.J., The Ancient Castles of the County of Limerick (Central and South-Eastern Baronies), „Proceedings of the Royal Irish Academy: Archaeology, Culture, History, Literature”, Vol. 26, 1906/1907.