Historia
Wieża na wyspie Fenit wzniesiona została prawdopodobnie w XV wieku, lub ewentualnie w pierwszych latach XVI stulecia. Wydarzenie to nie zostało odnotowane w przekazach pisemnych. Budowniczymi mogli być przedstawiciele klanu FitzMaurice, pragnący kontrolować wejście do pobliskiego portu (celowi temu służyła też leżąca na przeciwległym brzegu wieża Barrow). Do zniszczenia lub porzucenia wieży dość mogło w połowie XVII wieku, w trakcie lub niedługo po upadku powstania irlandzkich katolików.
Architektura
Wieża zbudowana została w północnej części wyspy Fenit, na skalnym cyplu wysuniętym w stronę wąskiej cieśniny oddzielającej wyspę od głównej części Irlandii. Założona została na planie czworoboku o długości 10 metrów i szerokości 8,7 metra, z dłuższymi bokami na osi wschód – zachód. Grube na 2,2-3 metry mury sięgały pierwotnie wysokości około 18-19 metrów, gdzie zwieńczone były dookolnym chodnikiem straży, ukrytym za blankowanym przedpiersiem, przy czym narożnik południowo – zachodni na zakończeniu klatki schodowej podwyższono do formy czworobocznej wieżyczki, pełniącej funkcję obserwacyjną oraz będącej schronieniem dla straży na czas niepogody. W przyziemiu konstrukcja wieży wzmocniona była pochyłymi elewacjami. Całość wzniesiono z kamienia łamanego, z grubsza opracowanego od strony lica, a także z ciosów wzmacniających narożniki, tradycyjnie układanych naprzemiennie dłuższymi krótszymi bokami.
Otwory okienne i strzeleckie wieży były wąskie, rozglifione do wnętrza i osadzone w odcinkowo zamkniętych wewnętrznych wnękach. Tradycyjnie te które doświetlały gospodarcze przyziemie i mniej ważne pomieszczenia miały proste formy. Na piętrach umieszczono bardziej dekoracyjne okna zamknięte łukami w ośle grzbiety, w tym okno północnej elewacji, podzielone na mniejsze otwory w pionie, a także horyzontalnie. Małe czworoboczne otwory w przedpiersiu służyły do pozbywania się nadmiaru wody deszczowej z chodnika straży. Większy otwór u podstawy budynku w elewacji północnej, stanowił natomiast wylot kanału latrynowego. Otwór wejściowy umieszczono w ścianie wschodniej na wysokości kilku metrów, gdzie w prostokątnej wnęce osadzono ostrołuczny portal ciosowy. Prowadzić musiały do niego zewnętrzne drewniane schody, zakończone podestem i kładką, opieraną na dwóch konsolach. Drugie wejście znajdowało się na poziomie gruntu.
Wnętrze wieży podzielone było na pięć kondygnacji, z których druga przykryta była ostrołucznym sklepieniem kolebkowym, a pozostałe drewnianymi stropami, z belkami wprowadzanymi do gniazd w murze. Komunikację pomiędzy nimi zapewniała spiralna klatka schodowa w narożniku południowej ściany. Dolne wejście mogło się otwierać wprost na główne pomieszczenie przyziemia, bez sąsiadujących przejść do klatki schodowej i komory strażnika. Wynikało to oczywiście z osobnego wejścia na poziomie piętra oraz braku połączenia klatką schodową parteru z pierwszym piętrem. Przyziemie miało więc charakter pomocniczy, gospodarczy, natomiast piętro funkcjonowało jako sień wejściowa. Wyższe piętra mieściły przestrzeń mieszkalną, ogrzewaną kominkami, wyposażoną w przejścia w grubości muru i latryny skierowane w stronę wybrzeża. Trzecia kondygnacja, znajdująca się na solidnej podstawie kolebki, z racji największego okno północnego, mogła mieścić reprezentacyjną aulę.
Stan obecny
Wieża zachowała się do wysokości 18 metrów, bez zawalonego narożnika południowo – wschodniego, zniszczonego wraz z połową ściany wschodniej i dużą częścią ściany południowej. Zawaleniu uległa także większa część sklepienia drugiej kondygnacji, które przetrwało tylko w narożniku północno – zachodnim. Nie zachował się południowy portal wejściowy, ale widoczne jest jeszcze wejście na pierwszym piętrze, a ponadto kilka późnogotyckich otworów okiennych, w tym duże okno północne.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
McAuliffe M., The tower houses of County Kerry, vol. I-II, Dublin 1992.
Salter M., The castles of South Munster, Malvern 2004.