Drumnamahane – wieża mieszkalna

Historia

   Wieża Drumnamahane, zwana także Dromenahane lub Dromenemahane, prawdopodobnie zbudowana została pod koniec średniowiecza, jako jedna z wielu obronno – mieszkalnych siedzib O’Kennedych, zabezpieczających ziemie klanu przed wrogimi rodami i angielską ekspansją. Po raz pierwszy odnotowana została w przekazach pisemnych w 1549 roku. W 1591 roku Moreghe O’Kennedy zrzekł się praw do wieży i związanych z nią ziem na rzecz Jamesa Butlera, earla Ormond. W kolejnych latach Drumnamahane należeć miało do rodu McEgan, ale już w połowie XVII wieku wieża odnotowana została jako porzucona ruina. Do jej zniszczenia dojść musiało w trakcie walk irlandzkich katolików z angielskimi protestantami w latach 40-tych XVII wieku.

Architektura

   Drumnamahane było dużą wieżą mieszkalną, wzniesioną na planie zbliżonym do prostokąta o wymiarach około 12 x 11 metrów. Rzut i bryłę urozmaicały dwie wschodnie wieżyczki, wyższe o jedną kondygnację od głównego bloku budynku, wysunięte z narożników ku stronie wschodniej, ale zlicowane ze ścianami północną i południową. Wszystkie części opinał u podstawy cokół z pochyłymi elewacjami, wzmacniający stabilność konstrukcji, natomiast w koronie murów prawdopodobnie znajdował się chodnik straży chroniony blankowanym przedpiersiem.  Wieżę wzniesiono z łamanego, opracowanego od strony lica kamienia. Narożniki wzmocniono ciosami, układanymi naprzemiennie dłuższymi i krótszymi bokami. Co nietypowe, szczelinowe okna i otwory strzeleckie, przynajmniej w części, wykonane były nie z ciosów, lecz z takiego samego materiału jak ściany wieży.
   Wejście do wieży znajdowało się na poziomie przyziemia pośrodku ściany wschodniej, pomiędzy dwoma narożnymi wieżyczkami. Wiodło do przedsionka w grubości muru, połączonego od północy z komorą dla strażnika i z prostymi schodami od południa. Na wprost wejścia znajdowało się główne, przykryte drewnianym stropem pomieszczenie przyziemia, z trzech stron doświetlane parami szczelinowych, obustronnie rozglifionych otworów. W narożniku północno – zachodnim pomieszczenia znajdowała się wnęka, utworzona w grubości muru.
   Pierwsze piętro wieży przykrywało sklepienie kolebkowe, w pasze którego z wyższej kondygnacji dojść można było do niewielkiej komory o funkcji skarbca lub skrytki. Pierwsze piętro zajmowało duże pomieszczenie z dwoma półkami ściennymi w zachodnich narożnikach i pojedynczymi otworami doświetlającymi od zachodu, północy i wschodu. Wschodnia wnęka okienna mieściła otwór tak zwanej mordowni, zabezpieczającej przedsionek w przyziemiu, a także połączona była z komorą w północno – wschodniej wieżyczce. Wieżyczka południowo – wschodnia mieściła kolejne małe pomieszczenie, ale dostępne schodami z głównej sali piętra. Wyżej znajdowały się jeszcze co najmniej dwa piętra o charakterze mieszkalnym.

Stan obecny

   Wieża jest dziś częściową ruiną, pozbawioną zawalonej narożnej wieżyczki północno – wschodniej. Budynek jest niezadaszony, pozbawiony korony murów i podziałów na kondygnacje, tam gdzie znajdowały się drewniane stropy. Ponadto w miejscach części otworów okiennych zieją duże wyrwy, osłabiające stabilność całej budowli. Wieża znajduje się na terenie prywatnym, z dala od uczęszczanych dróg, dlatego jej obejrzenie z bliska może być utrudnione.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Cairns C., The tower houses of county Tipperary, Dublin 1984.
Salter M., The castles of North Munster, Malvern 2004.