Historia
Dromineer zostało zbudowane z fundacji rodu Butlerów pod koniec XIII lub w XIV wieku i przez nich lub przez ich dzierżawców rozbudowane o dwie dodatkowe kondygnacje pod koniec XV wieku lub na początku XVI stulecia. Butlerowie przez większą część średniowiecza nie zamieszkiwali w wieży, lecz oddawali ją w ręce klanu O’Kennedy i Cantwell. W 1640 roku Dromineer miało być dzierżawione przez Johna Cantwella z Kilkenny, uznawanego za irlandzkiego papistę. Zapewne z tego powodu w połowie XVII wieku wieżę zajęły angielskie wojska Henrego Iretona. Jako, że walki o Dromineer nie były wówczas zbyt ciężkie, do zniszczenia i porzucenia wieży dojść musiało w późnych latach XVII stulecia.
Architektura
Wieża zbudowana została w południowo – wschodniej części Lough Derg, nad brzegiem jednej z licznych zatok, w której w średniowieczu funkcjonował port. Wzniesiona została na planie prostokąta o długości 16,3 metrów i szerokości 10,8 metra. Początkowo budynek mieścił jedynie dwie kondygnacje, miał więc formę tak zwanego domu z aulą (ang. hall house), który zostały podwyższony o dwa kolejne piętra u schyłku średniowiecza. Mury wzniesiono z łamanego wapienia, jedynie z grubsza układanego warstwami. Ich grubość wynosiła około 1,2 metra, przy czym podstawa ujęta była pochyłym cokołem o wysokości 1,2 metra.
Pierwotne wejście do budynku znajdowało się we wschodniej części ściany południowej. Otwory okienne były nieliczne, w gospodarczym przyziemiu przepuszczające niewiele światła, z rozglifieniami skierowanymi do wnętrza. Być może nieco większe okna znajdowały się na pierwotnej mieszkalno – reprezentacyjnej drugiej kondygnacji. Po późnośredniowiecznej rozbudowie w mury dwóch najwyższych piętrer wstawione mogły zostać okna o formach późnogotyckich, z archiwoltami zamkniętymi w bardzo popularne wówczas ośle grzbiety. Koronę murów wieńczył dookolny chodnik straży, ukryty za blankowanym przedpiersiem. W jego linii przepruto liczne czworoboczne otwory, raczej służące do odprowadzania wody deszczowej, niż do montowania ganku hurdycji. Co najmniej jeden z narożników wyposażony był w machikułowy wykusz.
Pierwotne dwie kondygnacje budynku rozdzielone były drewnianym stropem, którego belki osadzono do czworobocznych gniazd w murach obwodowych. W późniejszym okresie dwa sklepienia zostały wstawione nad parterem w sąsiednich narożnikach południowo – wschodnim i południowo – zachodnim, zorientowane odpowiednio na osi wschód – zachód i północ – południe. Dwie dodatkowe kondygnacje z XV/XVI wieku również rozdzielono drewnianym stropem, ale osadzonym nie w gniazdach, lecz na kamiennych wspornikach.
Stan obecny
Wieża Dromineer jest dziś niezadaszoną ruiną, pozbawioną narożnika północno – wschodniego i dużej części środkowej partii ściany wschodniej. Pomimo znacznych ubytków, w koronie ściany południowej wciąż widoczny jest późnośredniowieczny krenelaż, a nad narożnikiem południowo – zachodnim wieżyczka. Niestety większość elewacji porasta obecnie bluszcz, który zakrywać może oryginalne wejście do budynku oraz kilka otworów okiennych. Sąsiadujacy z więżą mur otaczający nieduży dziedziniec prawdopodobnie pochodzi z przełomu XVI i XVII wieku. Cały teren jest dziś ogrodzony, przez co zwiedzanie ogranicza się do obejścia zabytkowej budowli od strony zewnętrznej.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Cairns C., The tower houses of county Tipperary, Dublin 1984.
Larkin P., The castles of Lough Derg: an illustrated survey, „Journal of the Galway Archaeological and Historical Society”, 64/2012.
Salter M., The castles of North Munster, Malvern 2004.