Historia
Wieża Drominagh, zwana także Beggs, według tradycji zbudowana miała zostać po 1336 roku przez Eoghana O’Madde, choć niewykluczone, że do jej wzniesienia w rzeczywistości doszło dopiero w pierwszej połowie XV wieku, w okresie większej aktywności budowlanej na terenie wyspy. Klan O’Madden mógł utracić Drominagh około 1441 roku, na skutek poparcia przegranej strony konfliktu o władzę nad Thomond. Według przekazów pisanych w 1598 roku Drominagh (gael. Druim Aidhneach) zająć miał Redmond Burke, w trakcie działań zbrojnych antyangielskiego powstania Hugha O’Neilla, earla Tyrone. W kolejnych latach w bliżej nieznanych okolicznościach wieża przeszła w posiadanie rodu O’Kennedy. W 1654 roku opisana została już jako zrujnowana, musiała więc zostać zniszczona w trakcie walk irlandzkich katolików z angielskimi protestantami w latach 40-tych XVII wieku.
Architektura
Wieżę zbudowano u wschodniego brzegu Lough Derg, w pobliżu ujścia rzeki Ballyfinboy. Założona została na rzucie czworoboku o murach grubości około 1,9 metra i wymiarach 11,8 x 10,1 metra. Choć wnętrze rdzenia wieży zbliżone było w planie do kwadratu, bryłę powiększały dwie narożne ryzalitowe wschodnie wieżyczki. Były one cechą charakterystyczną wieży, być może wzorowaną na starszych donżonach. Z pewnością nie pełniły roli flankującej, gdyż umieszczono je tylko z jednej strony. Zapewniały dodatkową przestrzeń we wnętrzu, być może stabilizowały statycznie całą budowlę, a ich najwyższe kondygnacje mogły pełnić funkcje strażniczo – obserwacyjne.
Jak w większości późnośredniowiecznych irlandzkich wież mieszkalnych, mury Drominagh przeprute były wąskimi otworami okiennymi i strzeleckimi. Te w mniej ważnych pomieszczeniach miały formę prostych szczelin, natomiast na kondygnacjach mieszkalnych umieszczono pojedyncze i zgrupowane w pary wąskie okna z zamknięciami w ośle grzbiety. Wejście do wieży znajdowało się w ścianie południowej na poziomie gruntu. Jego zabezpieczeniem była osadzona w kamiennej prowadnicy brona. Nietypowo dla irlandzkich wież mieszkalnych, Drominagh dysponowało także drugim wejściem, umieszczonym w krótkiej ścianie wschodniej, pomiędzy narożnymi wieżyczkami. Jego ochronę zapewniał wykusz machikułowy nadwieszony na poziomie przedpiersia.
Wnętrze wieży podzielone było na cztery kondygnacje, skomunikowane spiralną klatką schodową w narożniku południowo – wschodnim. Przyziemie wieży podzielone było na dwie komory przykryte sklepieniami kolebkowymi. Druga kondygnacja także była podsklepiona. W odróżnieniu od gospodarczego parteru ogrzewał ją kominek pośrodku ściany północnej, musiała więc pełnić już funkcje mieszkalne. Trzecia kondygnacja mogła być reprezentacyjną aulą, jako jedyna była bowiem doświetlana dwudzielnymi oknami. Z niej prosty bieg wąskich schodów prowadził do małego pomieszczenia w północno – wschodniej wieżyczce. Czwarta kondygnacja przypuszczalnie pełniła funkcję bardziej prywatnej komnaty mieszkalnej.
Stan obecny
Mury obwodowe wieży Drominagh jeszcze w trzeciej ćwierci XX wieku miały zachowany pełen obwód. Niestety z powodu zaniedbań renowacyjnych w 1979 roku zawaleniu uległ cały narożnik południowo – wschodni wraz z większością ściany południowej i ścianą wschodnią na poziomie dwóch najwyższych pięter. Pod zwałami gruzu do dziś znajdują się oba portale wejściowe i całe przyziemie. Z tego powodu zwiedzanie możliwe jest wyłącznie od strony zewnętrznej.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Cairns C., The tower houses of county Tipperary, Dublin 1984.
Larkin P., The castles of Lough Derg: an illustrated survey, „Journal of the Galway Archaeological and Historical Society”, 64/2012.
Salter M., The castles of North Munster, Malvern 2004.