Historia
Zamek Drimnagh założony został we wczesnych latach XIII wieku z inicjatywy anglo-normańskiego rodu Barnewall (w 1215 roku Hugh de Bernivale otrzymał od Jana bez Ziemi nadanie Drimnagh i Terenure). W kolejnych latach stopniowo rozbudowywali i modernizowali oni swą siedzibę. Do dużych zmian doszło zwłaszcza w XV stuleciu, kiedy to wzniesiono murowane skrzydło mieszkalne i przebudowano bramę. Barnewallowie dzierżyli Drimnagh do czasu przejęcia przez angielską Koronę w 1606 roku. Następnie zamek został wydzierżawiony przez sir Adama Loftusa i przeszedł w latach 50-tych XVII wieku na Phillipa Ferneleya. Od 1677 do 1718 roku Drimnagh dzierżawili Barnewallowie z Braemore. Po nich właścicielami była rodzina Ennis, w XIX stuleciu ród Kavenagh oraz Hatchowie, którzy ostatecznie przekazali budowlę cysterskim zakonnikom. W połowie lat 50-tych XX wieku zamek popadł w ruinę. Do gruntownej renowacji budowli przystąpiono w 1986 roku.
Architektura
W XIII wieku zamek przypuszczalnie był budowlą w większości konstrukcji drewniano – ziemnej, otoczoną nawodnioną fosą przez którą musiał być przerzucany drewniany, zapewne w części zwodzony most. W obręb dziedzińca prowadził już wtedy murowany budynek z podsklepionym przejazdem w przyziemiu, otwierający się łukami odcinkowymi na wschód i zachód. Główna zabudowa mieszkalna i gospodarcza znajdowała się na dziedzińcu po zachodniej stronie bramy. Prawdopodobnie pośród niej funkcjonował typowy dla Anglo-Normanów budynek reprezentacyjnej auli, pęniący funkcje publiczne, senioralne i administracyjne.
W okresie późnego średniowiecza brama wjazdowa na teren dziedzińca została gruntownie przebudowana. Ze starej konstrukcji pozostawiono jedynie przyziemie mieszczące przejazd, natomiast powyżej wzniesiono trzy nowe kondygnacje. Ponadto od południa dostawiono ryzalitowy aneks o formie czworobocznej smukłej wieżyczki, przewyższającej o jedną kondygnację główną część wieży bramnej. Oba elementy zwieńczono przedpiersiem, lekko odsadzonym uskokiem muru (w wieżyczce południowej podwójnym). Mniejszą ryzalitową wieżyczkę utworzono też na północnej elewacji bramy. W elewacji południowej wieży bramnej na poziomie trzech pięter osadzono płytki, podparty na trzech konsolach wykusz, we wnętrzu mieszczący klatkę schodową.
W XV wieku po północnej stronie bramy, w linii obwarowań, wzniesiono prostokątny w planie budynek mieszkalny o osi wzdłużnej północ – południe. Wejście do niego wiodło z poziomu dziedzińca, przez południową część ściany zachodniej. W przedsionku chronione było otworem tak zwanej mordowni, przeprutym z pomieszczenia na piętrze. Po prawej stronie schody prowadziły na drugą kondygnację, natomiast na wprost przedostawano się do głównego pomieszczenia przyziemia. Piętro połączono z sąsiednią wieżą bramną, z której schody ze względu na różnicę poziomów wiodły w dół. Budynek i wieża bramna funkcjonowały więc razem jako spójna całość, kompleks pomieszczeń, obejmujący mniejsze prywatne komnaty dla domowników nad przejazdem bramnym oraz wielką salę do spożywania posiłków i urządzania spotkań obok.
Stan obecny
Zamek Drimnagh został znacząco przekształcony w okresie nowożytnym, ale jest dziś ważną budowlą, łączącą w sobie istotne elementy architektoniczne z różnych okresów, a ponadto jest jedynym z nielicznych irlandzkich zamków, które wciąż na dużej części obwodu są otoczone nawodnioną fosą (most zwodzony został zastąpiony mostem stałym około 1780 roku). Obecnie zabytkowa budowla położona jest na terenie szkoły Braci Chrześcijańskich przy Long Mile Road i podlega jurysdykcji Dublin Corporation.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Giacometti A., Drimnagh Castle Dublin 12 Monitoring Report, [b.m.w.] 2023.
Pearson P., Drimnagh Castle, „Irish Arts Review”, Vol. 4, No. 2/1987.
Salter M., The castles of Leinster, Malvern 2004.