Historia
Wieża według tradycji miała zostać zbudowana w 1476 roku przez klan Barry Óg, potomków anglo-normańskiego rodu Barry, jednak albo powstała w pierwszej połowie XVI wieku, albo została wówczas częściowo przebudowana celem przystosowania do obrony przy użyciu ręcznej broni palnej. Wtedy też jej właścicielm był już klan MacCarthy Reagh. W 1610 roku Downdaniel zakupiła angielska Kompania Wschodnioindyjska. W trakcie walk irlandzko – angielskich z 1641 roku wieżę zajęli przedstawiciele klanu MacCarthy Reagh, ale dość szybko wpadła ona w ręce wojsk rządowych wysłanych z Brandon. W drugiej połowie XVII wieku Downdaniel należało do earlów Cork, choć sama wieża najpewniej była już wówczas porzuconą ruiną.
Architektura
Wieżę zbudowano w zakolu na północnym brzegu rzeki Brandon, w miejscu wylotu niewielkiej doliny, którą od północy spływał mniejszy strumień Brinny. Ze względu na dolinę teren przy wieży był stosunkowo płaski, podczas gdy po jej wschodniej i zachodniej stronie natura uformowała wysokie brzegi ze stromymi stokami. Podobnie wyglądało ukształtowanie terenu na przeciwnym brzegu Brandon, przez co wieża była ukryta przed wzrokiem, ale jej obrońcy nie mieli przewagi wysokości nad ewentualnym przeciwnikiem ulokowanym na sąsiednich wzgórzach.
Wieżę wzniesiono na planie prostokąta wielkości 13,5 x 9,7 metra, o dłuższej osi północny – zachód, południowy – wschód, przy stosunkowo niedużej jak na irlandzkie domy wieżowe grubości murów, wynoszącej w przyziemiu od około 1,8 metra do 2,5 metra. Bryła budynku była smukła, bez wyraźnego nachylenia elewacji w części cokołowej. Mieściła cztery kondygnacje, prawdopodobnie zwieńczone w koronie murów blankowanym przedpiersiem i dookolnym chodnikiem straży. Zbudowana została z kamienia łamanego o wąskich i podłużnych kształtach, częściowo opracowanego, ale nie wzmacnianego ciosami w narożnikach.
Otwory okienne wieży były nieliczne, nieregularnie rozmieszczone i jak w większości późnośredniowiecznych irlandzkich budowli tego typu bardzo wąskie. W dolnych kondygnacjach miały formę rozglifionych do wnętrza szczelin. Ponadto na piętrach mieszkalnych funkcjonowały okna z zamknięciami w tak zwane ośle grzbiety. Co najmniej jeden z otworów strzeleckich umieszczono w samym narożniku budynku, celem pokrycia ślepego pola ostrzału. Wejście tradycyjnie znajdowało się na poziomie gruntu, prawdopodobnie po stronie wschodniej. W środku kondygnacje przykryte były drewnianymi stropami, za wyjątkiem podsklepionej trzeciej kondygnacji. Oprócz jednego głównego pomieszczenia na każdym piętrze, w grubości murów znajdowały się komory z latrynami.
Stan obecny
Wieża jest dziś zaawansowaną ruiną, ukrytą pośród drzew i mocno zarośniętą roślinnością. Do poziomu najwyższej kondygnacji sięga tylko jedna ze ścian po stronie północno – zachodniej wraz z przyległymi narożnikami. Wschodnia część wieży przetrwała wyłącznie na poziomie przyziemia. Od strony wewnętrznej widoczne są pozostałości sklepienia trzeciej kondygnacji, a w murach wnęki okienne. Po większości otworów okiennych i strzeleckich pozostały już tylko duże wyrwy w ścianach, mocno osłabionych i grożących dalszymi zawaleniami. Ruiny znajdują się blisko publicznej szosy i są ogólnodostępne.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Cotter E., Heritage Castles of County Cork, Cork 2017.
Power D., Archaeological Inventory of County Cork, Volume I: West Cork, Cork 1992.
Salter M., The castles of South Munster, Malvern 2004.