Historia
Pierwszymi właścicielami majątku po najeździe anglo-normańskim byli w XIII wieku przedstawiciele rodu Denne, od którego uzyskał on nazwę. Budowa wieży mogła zostać przeprowadzona w późniejszym okresie średniowiecza przez ich następców z rodu Cheevers. Dzierżyli oni Danescastle do czasu walk irlandzkich katolików z protestanckimi Anglikami w połowie XVII wieku, po których majątek przejęli członkowie rodziny Boyse. Przypuszczalnie już pod koniec XVII wieku lub w XVIII stuleciu wieża nie spełniała standardów nowożytnych warunków mieszkaniowych i została opuszczona.
Architektura
Wieża zbudowana została w pobliżu zbocza opadającego ku strumieniowi na północnym – zachodzie. Wzniesiono ją na rzucie czworoboku o wymiarach 8,3 x 6,2 metra, ze smukłą bryłą osadzoną na wydatnym cokole o pochyłych elewacjach. Jako materiału budowlanego użyto łamanego kamienia, wzmacnianego w narożnikach dokładniej opracowanymi ciosami. W ścianach umieszczono wąskie i proste otwory okienne oraz strzeleckie, od zewnątrz ujęte ciosowymi obramieniami, od wewnątrz rozglifione. Rdzeń wieży uzyskał pięć kondygnacji wysokości, ale północną ścianę podwyższono o jedno piętro, tworzące nad wejściem wysoką platformę strażniczo – obronną. Nad pozostałą częścią wieży rozłożono dwuspadowy dach.
Nietypową cechą wieży Danescastle było umieszczenie aż dwóch wejść na poziomie przyziemia. Jedno, zabezpieczone wykuszem machikułowym osadzonym na dwóch konsolach na najwyższej kondygnacji, wiodło od północy. Drugie znajdowało się w ścianie wschodniej, gdzie skomunikowane było z niższym budynkiem o dwuspadowym dachu dostawionym do wieży. Wschodnie wejście zabezpieczono w korytarzowym przedsionku otworem tak zwanej mordowni, za którym skręcając można się było udać do klatki schodowej, a na wprost do głównego pomieszczenia przyziemia. Niższy budynek przy wieży był murowany, ale jego ściany nie zostały przewiązane z wieżą, co wskazywałoby, że poprzedzał go starszy dom o konstrukcji drewnianej lub szachulcowej.
Najniższa kondygnacja, doświetlana dwoma szczelinowymi otworami, nieogrzewana i ciasna ze względu na największą grubość murów na tym poziomie, musiała pełnić rolę spiżarni i składu. Prawdopodbnie funkcję pomocniczą miała także kondygnacja druga, wyposażona w jedynie dwa okna i sklepienie kolebkowe. Wyżej znajdowało się wygodniejsze pomieszczenie z latryną w północno – zachodnim narożniku i kominkiem w ścianie północnej. Jego oświetlenie zapewniały trzy okna z bocznymi siedziskami. Czwarta kondygnacja miała okna skierowane na wschód i zachód, latrynę oraz kominek od zachodu, podobnie jak niższe piętro musiała więc pełnić funkcje mieszkalne. Najwyższa kondygnacja wyposażona została w tylko dwa okna.
Stan obecny
Wieża zachowała się do czasów współczesnych w stosunkowo dobrym stanie, z pełnym obwodem murów sięgającym najwyższej kondygnacji. Niestety znajduje się w rękach prywatnych na zastrzeżonym terenie, nie udostępnionym dla zwiedzających. Co gorsza jest ciężko widoczna z daleka, poza najwyższą kondygnacją sięgającą ponad wierzchołkami okolicznych drzew.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Colfer B., Wexford castles. Landscape, context and settlement, Cork 2013.
Salter M., The castles of Leinster, Malvern 2004.