Historia
Wieża Curraghcloney prawdopodobnie zbudowana została w XVI wieku, w czasie gdy dostęp do ręcznej broni palnej był już na terenie Irlandii upowszechniony. Powstała z fundacji rodziny Prendergast, przy czym w 1640 roku, kiedy to została odnotowana w przekazach pisemnych, jej właścicielem był niejaki Edmond Prendergast, posiadacz kolejnej wieży w Newcastle, uważany za katolika i papistę. W 1654 roku Curraghcloney opisano jako spustoszone, jakoby ze względu na usytuowanie zbyt blisko gór i lasów, będących schronieniem dla przestępców, awanturników lub buntowników. Wieża zapewne zniszczona została w toku walk irlandzko – angielskich, jakie toczyły się przed połową XVII wieku.
Architektura
Wieża zbudowana została na stoku rozległego wzniesienia, opadającego ku pierwotnie podmokłej dolinie na wschodzie i północnym – wschodzie. Założona została na planie koła o średnicy około 11 metrów, utworzonego przez mury o grubości około 2,5 metra na poziomie przyziemia. Wzniesiono ją z nieopracowanego kamienia polnego, przy wykorzystaniu ciosów do opracowania detali architektonicznych w postaci obramień otworów okiennych i portalowych. Pierwotnie wieża mieściła trzy główne kondygnacje, nad którymi w koronie muru przebiegało oddzielone gzymsem przedpiersie, prawdopodobnie chroniące dookolny chodnik straży.
Mury wieży przeprute były niesymetrycznie rozmieszczonymi, bardzo wąskimi otworami okiennymi i strzeleckimi. Okna na poziomie dwóch pierwszych kondygnacji były półkoliście zamknięte, rozglifione od wewnątrz i fazowane od zewnątrz, przy czym część z nich miała rozszerzające się fazowanie w dolnej części. Na trzeciej kondygnacji znajdowały się bardziej ozdobne okna z zamknięciami w tak zwane ośle grzbiety. Co najmniej jeden otwór doświetlający w przyziemiu flankowany był dwoma kolistymi otworami strzeleckimi, przeznaczonymi dla ręcznej broni palnej. Wszystkie je osadzono w jednej wnęce okiennej o odcinkowym zamknięciu.
Przyziemie wieży prawdopodobnie zajmowane było przez pomocniczo – gospodarcze pomieszczenie poprzedzone przedsionkiem z wejściem. Przykrywał je drewniany strop, osadzony w ciągłej szczelinie w murze. Funkcje mieszkalne pełniły piętra, na co wskazywałoby ujście kanału latryny, umieszczone w murze po stronie północnej. Reprezentacyjno – mieszkalna aula znajdować się musiała na najwyższym piętrze, zgodnie z często stosowaną na terenie Irlandii praktyką i najbardziej dekoracyjnymi oknami, jakie tam osadzono. Tam też zapewne średnica pomieszczenia była największa, ze względu na stopniowe zmniejszanie grubości muru obwodowego w górnych partiach budynku.
Stan obecny
Do czasów współczesnych zachował się jedynie północno – zachodni fragment wieży, widoczny do poziomu częściowo przetrwałego przedpiersia. Pomimo szczątkowego stanu zachowania, w murach wieży nadal znajdują się trzy nienaruszone otwory okienne, w tym jeden w przyziemiu flankowany przez dwa otwory strzeleckie. Relikty zabytkowej budowli znajdują się na terenie prywatnym, ale najpewniej dostęp do nich jest możliwy z pobliskiej drogi publicznej.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Cairns C., The tower houses of county Tipperary, Dublin 1984.
Salter M., The castles of North Munster, Malvern 2004.