Historia
Wieża zwana Cratloemoyle lub Cratloe zbudowana została w XVI wieku z fundacji klanu MacNamara. Przypuszczalnie na początku XVII wieku została zmodernizowana przez Seana, syn Donnchadha MacNamary. Ród MacNamara był właścicielem dóbr Cratloemoyle aż do 1780 roku, kiedy to po śmierci ostatniego męskiego potomka, przeszły one na własność rodziny Quin.
Architektura
Wieżę Cratloemoyle rozplanowano na rzucie prostokąta o wymiarach około 16,5 x 11 metrów, z dłuższą osią umieszczoną mniej więcej na linii wschód – zachód. Jej grube w przyziemiu na 2,2 metra mury osiągnęły wysokość około 17 metrów do poziomu przedpiersia, pierwotnie zapewne zwieńczonego krenelażem z dwoma narożnymi bartyzanami, czy też naprzeciwległymi wykuszami opartymi na kamiennych ostrosłupowych konsolach. Ściany wieży charakteryzowały się niewielkim pochyleniem, zwiększającym stabilność konstrukcji kosztem zmniejszenia grubości murów i powierzchni pięter. Okna pierwotnie były zapewne wąskie, w mniej ważnych i dolnych pomieszczeniach szczelinowe. Ostrołuczny portal wejściowy utworzono w zachodniej części ściany południowej na poziomie gruntu.
Wnętrze wieży stanowiły duże prostokątne pomieszczenia, na drugiej, trzeciej i czwartej kondygnacji przykryte sklepieniami, a na pierwszej drewnianym stropem. Wewnętrzną arkadą uzyskano pogrubienie ściany zachodniej, dzięki której na piętrach można było w grubości muru osadzić dodatkowe komory. Komunikację pionową zapewniała spiralna klatka schodowa umieszczona w grubości narożnika południowo – zachodniego, zaczynająca się prostym odcinkiem schodów w przedsionku przy zachodnim wejściu. Po ich przeciwnej stronie w grubości muru osadzono wąską komorę dla strażnika lub odźwiernego.
Przyziemie dość nietypowo służyć mogło za kuchnię, pomimo braku akurat na tej kondygnacji kamiennego, zabezpieczającego przed ogniem sklepienia. Do gotowania wykorzystywany był kominek – palenisko w ścianie północnej, oświetlenie natomiast zapewniały dwa lub trzy szczelinowe otwory z obustronnymi rozglifieniami. Pierwsze piętro także wyposażono w kominek i dodatkowo w latrynę w grubości muru północnego, mogło więc już, pomimo słabego oświetlenie, pełnić funkcje mieszkalne. Trzy najwyższe piętra musiały pełnić funkcje mieszkalne, ponadto jedno z nich mogło być przeznaczone na bardziej reprezentacyjną aulę.
Stan obecny
Wieża zachowała do czasów współczesnych prawie pełną wysokość. Degradacji uległa jedynie duża część przedpiersia i narożne bartyzany, po których widoczne są konsole i fragmenty ścian. Niestety budynek jest zaniedbany, częściowo porośnięty bluszczem i w przyziemiu oszpecony graffiti. Duża część okien została przekształcona w okresie nowożytnym, kiedy to powiększono je do formy sporych czworobocznych otworów. Wtórnym dodatkiem jest także komin. Przetrwał natomiast pierwotny portal wejściowy, obecnie zakratowany, bez możliwości wejścia do środka. Wieża jest bardzo dobrze widoczna z sąsiedniej obwodnicy miasta Limerick.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Salter M., The castles of North Munster, Malvern 2004.