Historia
Wieża Caherglassaun zbudowana została w późnym okresie średniowiecza z fundacji możnego rodu O’Heyne, jednej z wiodących rodzin w regionie Connacht. Jako że jej przedstawiciele posiadali na terenie hrabstwa Galway wiele wieżowych siedzib obronnych, skromne Caherglassaun mogło być siedzibą jednej z pomniejszych gałęzi rodu lub było oddawane w dzierżawę. W posiadaniu rodziny O’Heyne wieża była do połowy XVII wieku, kiedy to na skutek inwazji angielskich wojsk Olivera Cromwella doszło do dużych zmian własnościowych. Prawdopodobnie wtedy też jej wnętrza zostały przekształcone w celu polepszenia standardu mieszkalnego. Do porzucenia budowli mogło dojść już pod koniec XVII wieku lub w XVIII stuleciu. W 1755 roku wieża została uszkodzona na skutek trzęsienia ziemi.
Architektura
Wieża zbudowana została na planie czworoboku zbliżonego do kwadratu o wymiarach 9,2 x 8,4 metra. Jej mury nietypowo wzniesiono w większości z dużego kamienia ciosanego, przeważnie układanego w regularne warstwy. Podstawa wieży, gdzie ściany były najmasywniejsze, uzyskała lekko pochyłe zewnętrzne elewacje. Zwieńczenie wieży, na zasadzie analogii z innymi okolicznymi budowlami tego typu, mogło posiadać w koronie muru obwodowego dookolny chodnik straży, ukryty za blankowanym przedpiersiem. Być może narożna klatka schodowa była wyższa o jedną kondygnację i pełniła rolę wieżyczki strażniczej.
Mury wieży Caherglassaun porozdzielano nieregularnie rozmieszczonymi otworami strzeleckimi oraz szczelinami doświetlającymi, w tym charakterystycznymi dla irlandzkich wież mieszkalnych wąskimi otworami przebitymi w samych narożnikach, celem pokrycia martwych pól ostrzału na przedpolu. Większe okna mogło posiadać jedynie najwyższe piętro, niektóre szczeliny przekształcono też na okna w późniejszym okresie funkcjonowania wieży. Ponadto w przyziemiu ściany północnej umieszczono duży czworoboczny otwór u wylotu kanału latrynowego. Wejście do wieży znajdowało się na poziomie gruntu w ścianie wschodniej.
Wnętrze wieży podzielone było co najmniej na cztery kondygnacje. Przyziemie, ciemne i ciasne ze względu na masywne mury, musiało pełnić funkcje pomocnicze, gospodarcze i obronne. Druga kondygnacja przykryta została sklepieniem i wyposażona w ścianie południowej w kominek, choć został on wstawiony wtórnie w jeden ze szczelinowych otworów. Pierwotnie pomieszczenie drugiej kondygnacji zapewne nie pełniło funkcji mieszkalnych i odgrywało rolę podobną do przyziemia. Mieszkalna była trzecia i czwarta kondygnacja, wyposażona w latryny w grubości muru przy narożniku północno – zachodnim. Wszystkie piętra połączone były za pomocą spiralnej klatki schodowej w narożniku północno – wschodnim.
Stan obecny
Wieża znajduje się na odludnym i rzadko uczęszczanym terenie po północnej stronie jeziora Caherglassaun Lough. Jest to teren prywatny, ale zapewne istnieje możliwość wejścia i obejrzenia zabytkowej budowli, po uzyskaniu zgody miejscowych właścicieli. Wieża znajduje się dziś w stanie częściowej ruiny. Zachowała mury obwodowe do poziomu uszkodzonej czwartej kondygnacji. Część ościeży otworów okiennych i portalowych została zrabowana lub zniszczona na skutek działania sił przyrody. Niektóre z okien zostały przekształcone. Wewnątrz sklepienie i klatka schodowa uległy częściowemu zawaleniu.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Salter M., The castles of Connacht, Malvern 2004.