Vastseliina – zamek biskupi Neuhausen

Historia

    Zamek Neuhausen był najdalej na wschód wysuniętą warownią biskupstwa dorpackiego. Jego zadaniem była obrona wschodniej granicy i ważnej drogi handlowej do Pskowa. Możliwe iż impulsem do jego powstania było ufortyfikowanie w latach trzydziestych XIV wieku ruskiej twierdzy Izborsk. Budowę Neuhausen  rozpoczęto około 1342 roku w porozumieniu z zakonem inflanckim. Początkowo zamek nazywany był Frauenburg, dopiero później zaczęto go określać mianem Neuhausen.
    W 1353 roku w usytuowanej na zamkowej wieży kaplicy dostrzeżono lewitujący nad ołtarzem krzyż. Od tamtego czasu warownia stała się także celem licznych pielgrzymek. Świętość kaplicy uznał w 1354 roku sam papież Innocenty IV, zapewniając czterdziestodniowy odpust dla każdego pielgrzyma który dotrze do zamku.
    Pomimo granicznego położenia zamek początkowo nie doświadczył zbyt wielu zniszczeń wojennych. Pierwsza poważna próba nastąpiła dopiero w 1463 roku, kiedy to bezskutecznie oblegli Neuhausen Rosjanie. Pod wpływem narastającego zagrożenia ze wschodu, na przełomie XV i XVI stulecia zamek poddano rozbudowie, czyniąc jednym z najpotężniejszych na terenie wschodnich Inflant. Nie uratowało to jednak biskupstwa w 1558 roku, nawet pomimo wzmocnienia zamkowej załogi przez nadesłane wojska krzyżackie. Po trzytygodniowym oblężeniu i wielokrotnych szturmach dowódca Jurgen von Uexküll poddał twierdzę wojskom Iwana Groźnego. Po rozejmie w Jamie Zapolskim w 1582 roku, kontrolę nad zamkiem przejęły wojska polsko – litewskie, które 40 lat później po ciężkim oblężeniu zostały wyparte przez Szwedów. Niedługo później Neuhausen zajęli Rosjanie, jednak wtedy średniowieczna warownia miała już małe znaczenie militarne i najpóźniej od początku XVIII wieku znajdowała się w ruinie.

Architektura

    Początkowo zamek składał się z potężnej, prostokątnej wieży, do której w trzeciej ćwierci XIV wieku dobudowano od północnego – wschodu trójskrzydłowe założenie, otaczające regularny, wewnętrzny dziedziniec. Pod koniec XV wieku  cały zamek otoczono dodatkowymi, zewnętrznymi murami wzmocnionymi trzema basztami oraz wyposażono zamek główny w silne, narożne baszty artyleryjskie. Brama wjazdowa znajdowała się od strony południowo – zachodniej. Zabudowa mieszkalno gospodarcza przylegała do wewnętrznej strony murów obronnych.

Stan obecny

   Zamek jest obecnie jedną z lepiej zachowanych twierdz biskupstwa dorpackiego. Przetrwały spore fragmenty murów oraz dwie potężne baszty narożne z wartą uwagi dekoracją elewacji. Wstęp na teren zamku jest wolny.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego