Tallinn – zamek zakonny Toompea

Historia

    Pierwsze informacje o wzgórzu zamkowym odnoszą się do 1219 roku, w którym to według kronikarza Henryka Łotysza wojska duńskie Waldemara II odniosły zwycięstwo nad Estami i zajęły pogański gród Lyndanisse, identyfikowany z dzisiejszym Tallinem. W 1227 roku Zakon kawalerów mieczowych wykorzystał osłabienie królestwa Danii i zagarnął północną Estonię. Prawdopodobnie w tym okresie powstał pierwszy murowany zamek w którym ulokowano komturię. Po klęsce kawalerów mieczowych pod Szawlami, zmuszony był on połączyć się z zakonem krzyżackim i oddać w 1238 roku Rewel (Tallinn) z powrotem Danii. Pod jej rządami warownia była do 1346 roku, kiedy to z powodu kłopotów finansowych tereny Estonii, oczywiście wraz z zamkiem w Tallinie zostały sprzedane zakonowi krzyżackiemu. Ci przystąpili do przebudowy, tak by zamek mógł spełniać wymogi zamku konwentualnego. Zasadniczy etap prac zakończył się przed końcem XIV wieku.
    W 1561 roku zakon nie był w stanie już zapewnić obrony poddanym, wskutek czego miasto oddało się pod opiekę Szwecji. Jej wojska dwukrotnie obroniły Tallinn: w 1570 i 1577 roku, przed najazdami wojsk Iwana Groźnego. Szwedzi przekształcili również warowny zamek w reprezentacyjne i administracyjne centrum władzy politycznej w Estonii.
  
W 1710 roku Szwecja utraciła terytorium dzisiejszej Estonii na rzecz cesarstwa rosyjskiego. Nowa administracja ostatecznie przekształciła zamek w pałac. We wschodniej części kompleksu zamkowego dobudowano między innymi skrzydło barokowe i neoklasycystyczne. Mieściły się w nim urzędy i kwatery mieszkalne gubernatora. Po ogłoszeniu estońskiej Deklaracji Niepodległości w 1918 roku, na miejscu zamku wzniesiono budynek, w którym mieścił się parlament republiki.

Architektura

    Zamek przed przejęciem przez zakon krzyżacki składał się prawdopodobnie z wieży głównej i muru obronnego. W drugiej połowie XIV wieku została ona wbudowana do krzyżackich murów, które utworzyły przedzamcze, do którego dobudowano od północnego – zachodu czteroskrzydłowy dom konwentualny. Na jego pierwszym piętrze umieszczono wszystkie wymagane przez regułę pomieszczenia: dwunawowy refektarz w skrzydle wschodnim, dormitorium z wykuszem latrynowym w skrzydle zachodnim i kaplicę oraz kapitularz w skrzydle północnym. W skrzydle południowym znajdowały się prywatne komnaty komtura. Pomieszczenia na parterze służyły celom gospodarczym, a wszystkie skrzydła połączono zewnętrznym krużgankiem obiegającym cały dziedziniec. Całość zamku górnego od północy, wschodu i południa otoczona była murem zewnętrznym, który wydzielał dwa przedzamcza.
    Prawdopodobnie jeszcze przed końcem XIV wieku wzniesiono południowo – wschodnią wieżę Stür den Kerl, oraz południowo -zachodnią wieżę przedzamcza, nazwaną Pikk Hermann (Wysoki Hermann). Przed połową XV stulecia podniesiono wysokość murów obronnych i dobudowano dwie dodatkowe wieże po północnej stronie przedzamcza: Landskrone na północnym – wschodzie i Pilsticker na północnym zachodnie. Ostateczny wygląd zamek osiągnął w XVI wieku, kiedy to wszystkie wieże zostały podwyższone do swych najwyższych wysokości.

Stan obecny

    Obecnie zamek Toompea jest siedzibą Parlamentu Estońskiego, rządu i najwyższych władz republiki. Jego charakterystyczna, średniowieczna wieża Długi Hermann o wysokości 45 metrów jest jednym z symboli stolicy. Poza nią oryginalny charakter zachowała wschodnia strona zamku i dwie wieże północne: Landskrone i Pilsticker. Pozostała część została gruntownie przebudowana, choć pierwotny układ zamku górnego i dwóch przedzamczy jest nadal czytelny na zdjęciach z dużej wysokości. Niestety zabytek nie jest udostępniony do zwiedzania, za wyjątkiem podziemi pod wieżą Pikk Hermann.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego