Kuressaare – zamek Arensburg

Historia

    Wyspa Ozylia podbita została przez krzyżowców w 1227 roku, lecz w kolejnych latach wybuchały tu liczne pogańskie powstania. Dopiero w pięć lat po powstaniu z 1260 roku, zakon krzyżacki rozpoczął budowę pierwszych umocnień na miejscu późniejszego zamku. Swoją ostateczną formę architektoniczną warownia otrzymała dopiero w latach 1330-1360. Zamek nie był siedzibą konwentu zakonnego, lecz własnością biskupa. Kres jego średniowiecznej historii nastąpił wraz z upadkiem i sekularyzacją biskupstwa ozylskiego w drugiej połowie XVI wieku. Wojny inflanckie, które spowodowały ogromne zniszczenia kontynentalnej części Estonii, nie dotknęły na szczęście twierdzy, która wraz z wyspą została sprzedana Danii. W 1645 roku Duńczyków zastąpili Szwedzi, a po 1710 roku zamek należał do Rosjan. Przez cały ten czas, aż do początków XIX wieku Arensburg jako stolica wyspy i regionu zachowywał znaczenie militarne, a jego fortyfikacje unowocześniano. Na szczęście rozbudowy te nie wiązały się z rozbieraniem starszych, średniowiecznych obwarowań. Pierwsze prace konserwatorskie przeprowadzono w latach 1904-1912, a zakrojona na szeroką skalę renowacja miała miejsce w latach 1968-1985.

Architektura

    Najstarsze założenie zamkowe składało się z pojedynczej linii murów, wzmocnionych pojedynczą, główną wieżą. Pod koniec XIV stulecia warownia była już w pełni rozwiniętym zamkiem konwentualnym, składającym się z regularnego, kwadratowego dziedzińca do którego od czterech stron przylegały zabudowane skrzydła. W jednym rogu twierdzy wznosiła się wieża Sturwalt, w drugim smuklejsza i wyższa wieża Długi Herman. Interesująco rozwiązano wieżę północno-wschodnią, która jako ostatni punkt obrony, oddzielona była wolną przestrzenią, gdzie przypuszczalnie płynął ściek z latryn umieszczonych obok komnat gościnnych.
   Wzorem innych zamków krzyżackich najważniejsze pomieszczenia znajdowały się na pierwszym piętrze, a komunikację między nimi zapewniał murowany krużganek, zabudowany ze względu na niskie temperatury.  Całe skrzydło zachodnie zajmowały komnaty biskupie, większość południowego duży reprezentacyjny refektarz, a wschodnie dormitorium i mniejszy refektarz. Zamek nie posiadał kapitularza, narady być może odbywały się w północnym refektarzu przy umieszczonym tam okrągłym stole. Nietypowym rozwiązaniem architektonicznym była umieszczona w zachodnim skrzydle biskupia alkowa, otoczona wyjątkowo grubym murem i pozbawiona okien, prawdopodobne miejsce ostatecznego schronienia. Pomieszczenia gospodarcze znajdowały się na parterze, trzecia kondygnacja pełniła funkcje obronne.
    Główny budynek zamku otaczała nawodniona fosa, wzdłuż której od wewnętrznej strony biegł niewysoki mur zewnętrzny, wydzielający obszar międzymurza. Wokół fosy rozciągało się przedzamcze, również otoczone fosą i obwarowaniami. Pierwotnie były to drewniano – ziemne umocnienia, które zastąpił na przełomie XIV i XV wieku kamienny mur o 687 metrach długości. Ostatnie średniowieczne rozbudowy miały miejsce w połowie XV wieku, gdy podwyższono mur zewnętrzny i wyposażono go w baszty.

Stan obecny

    Arensburg jest najlepiej zachowanym średniowiecznym zamkiem całego wschodniego wybrzeża Morza Bałtyckiego. Pomimo uszkodzeń i nowożytnych rekonstrukcji północno – zachodniej wieży i sklepień krużganków, podstawowa bryła i większość pomieszczeń zamkowych wraz z gotyckimi sklepieniami i licznymi detalami architektonicznymi przetrwały. W zamku znajduje się muzeum Saaremaa, a przestronny teren przed zabytkiem jest miejscem różnych imprez plenerowych.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego