Historia
Pierwsza wzmianka w źródłach pisanych o Novým Šaumburku, który przejął nazwę nieodległego starszego, opuszczonego zamku, pojawiła się w 1360 roku. Na początku XV wieku, z powodu braku pieniędzy biskup ołomuniecki Jan XI Mráz oddał Nový Šaumburk w zastaw. W okresie wojen husyckich zamek na prawie zastawu posiadali panowie z Bítova u Bílovic, którzy dzierżyli go od 1416 roku. Jeden z członków tego rodu, Mikuláš, w niespokojnym okresie pierwszej połowy XV wieku podejmował liczne wyprawy rabunkowe. Z tego powodu w 1451 roku hejtman Jan Tovačovski z Cimburka wykupił Nový Šaumburk i następnie zburzył. Ówczesny biskup ołomuniecki Bohuslav ze Zvole, czyli rzeczywisty właściciel zamku, nie sprzeciwił się akcji hejtmana, a nawet obdarował go później majątkiem w Kelč. Możliwe, że zamek Zubříč po paru latach został jeszcze odbudowany, lecz jego definitywny koniec nastąpił w trakcie wojen czesko-węgierskich, podczas najazdu wojsk Macieja Korwina w 1469 roku.
Architektura
Zamek wzniesiono w północnej części rozległego wzgórza, na cyplowatym wzniesieniu zwanym Bašta, mającym wysokość 530 metrów n.p.m. Górowało ono nad przełęczą, którą wiodła droga do nieodległego, usytuowanego wyżej na południu zamku Šaumburk. Od wschodu stoki opadały ku głębokiej dolinie rzeki Juhyně, na północ od zamku otwierającej się na Kotlinę Górnomorawską. Zarówno od wschodu, jak i północy, strome zbocza Bašty zapewniały największą naturalną ochronę. Wysokie i spadziste były również stoki zachodnie, gdzie ich dalsze usytuowanie od rdzenia zamku pozwalało na pomieszczenie rozbudowanego systemu bramnego i podzamcza.
Całe jądro zamku otoczono obwodem suchej fosy o szerokości 22-23 metrów i głębokości 5 metrów oraz ziemnego wału, przechodzącego na północy w szerszy taras. Po stronie zachodniej wał łączył się z wąskim lecz długim podzamczem, które zabezpieczał dalszy przekop i ziemny wał otaczający całe założenie od południa. Za tym przekopem w odległości około 15 metrów znajdowało się nieduże jezioro, służące jako główne źródło wody dla gospodarczej części zamku. Ścieżka z jeziora wchodziła do pierwszego przekopu i prowadziła bokiem do podzamcza, gdzie zakręcała i po moście pokonywała drugi rów obwodowej fosy. Podzamcze było dwudzielne lub poprzedzone przedbramiem, a jego zachodni kraniec mógł być strzeżony wieżą. Most wiódł do wytyczonego przez kamienny mur parchamu, opinającego rdzeń zamku z dwóch boków.
Zamek górny miał kształt owalu o wymiarach 31 x 27 metrów, wytyczonego przez kamienne mury obwodowe o grubości 1,5 metra. W zachodniej części dziedzińca znajdował się trójprzestrzenny budynek w którym musiał znajdować się przejazd bramny z parchamu i podzamcza. Kolejna zabudowa znajdowała się po przeciwnej, wschodniej części majdanu, przez co na dziedzińcu nie pozostawało zbyt dużej wolnej przestrzeni. Zamek najprawdopodobniej był typowym dla Moraw założeniem bezwieżowym, którego obrona oparta była na obwodzie murów obronnych.
Stan obecny
Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Widoczne są jedynie obwarowania ziemne oraz niewielkie relikty kamiennych murów w północno – zachodniej części zamku górnego i przy jego dawnym parchamie. Wstęp na zamkowe wzgórze jest wolny. Po stronie południowej, w odległości kilkuset metrów, dojrzeć można pozostałości obwarowań zamku Šaumburk.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Plaček M., Hrady a zámky na Moravě a ve Slezsku, Praha 1999.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.